درحال مشاهده: مهندسی و مدیریت ساخت پروژه - انواع شیوه‌های قراردادی برای مدیریت پروژه های بزرگ


ادعونی
اهدای خون
موسسه محک
اهداء عضو

انواع شیوه‌های قراردادی برای مدیریت پروژه های بزرگ

-
-
امیرحسین ستوده بیدختی امیرحسین ستوده بیدختی
مروری كوتاه بر نحوه مدیریت پروژه‌های كلان زیربنایی كشور نشان می‌دهد ؛ شیوه‌های قراردادی برای مدیریت پروژه‌های كلان را می‌توان به هفت نوع روش كلی زیر طبقه‌بندی نمود:
· طراحی و اجراء بصورت مجزا
· قرارداد مدیریت (MC)
· قرارداد مدیریت اجرایی
· قرارداد طراحی ومدیریت
· قرارداد دستمزدی
· روش “ساخت – بهره‌برداری – انتقال”( BOT)
· روش “ مهندسی – خرید- اجرا “ (EPC)[1]
در ادامه به شكل مختصر به توضیح هریك از این شیوه های قراردادی – خصوصا تیپ قراردادهای EPC –می‌پردازیم:
۱) قرارداد طراحی – اجرا / روش سنتی/ طراحی و اجرا بصورت مجزا
در این روش كه بطور سنتی در قراردادهای اجرایی مورد استفاده قرار می‌گیرد، كارفرما طراحی پروژه را برطبق نیازهای خویش به طراح واگذار نموده تا مجموعه‌ای از نقشه‌های مورد نیاز برای مناقصه و اجرای كار را تهیه نماید. كاستی‌ها و معایب بالقوه‌ای در رابطه با فرم قرارداد “طراحی – مناقصه – اجرا” وجود دارند از جمله اینكه زمان تكمیل كل پروژه بدلیل جدا بودن مراحل طراحی و اجرا طولانی می‌شود. بعلاوه طراحی‌های انجام شده ممكن است با قابلیت‌های فنی پیمانكار اجرایی مطابقت نداشته‌باشد. به همین دلیل هنگامی‌كه بخش قابل توجهی از تأمین مالی پروژه از طریق وام باشد این روش مورد قبول وام دهندگان نخواهد بود.
2) پیمانكاری مدیریتManagement Contracting (MC):
مدیریت پیمان MC شخصیتی است حقوقی كه به نمایندگی از طرف مجری طرح مسؤولیت مدیریت؛ كنترل و هماهنگی پروژه ها و مراحل اجرایی را به عهده دارد. مدیریت طرح وظایف خود را در چارچوب روشها ؛ضوابط و دستورالعملهایی كه به تایید مجری رسیده است انجام داده و با اعمال مدیریت مستقیم و روزانه بر سایر عوامل اجرایی در مقابل مجری مسؤولیت صحت انجام كیفی و كمی كار را طبق مشخصات؛ برآوردها و برنامه‌های اولیه و تغییرات احتمالی آن با ارایه گزارشات مستمر بعهده دارد.
در حقیقت مجری جهت مدیریت؛ كنترل و هماهنگی پروژه‌ها و مراحل اجرایی طرح پس از كسب مجوز از مراجع ذیصلاح می‌تواند از یك شركت بعنوان مدیریت پیمان MC استفاده و كلیه وظایف و مسؤولیت‌های كارفرمایی را به جز برخی موارد كه ذكر خواهد شد به وی تفویض كند.
در واقع پیمانكار مدیریت پیمان MC نقش مدیریتی كارفرما را در قراردادهای سنتی “طراحی – مناقصه – اجرا” ایفا نموده و بدین‌ترتیب وظایف و مسؤولیتهای كارفرما را كاهش می‌دهد. در نمودار 1 نحوه ارتباط MC را با كارفرما و پیمانكاران پروژه نشان داده‌ایم.
در این روش:
· پرداخت به پیمانكار مدیریت پیمان معمولاً بصورت Cost Plus Fee انجام می‌گردد.
· كارهای اجرایی معمولاً به قسمتهای كوچكتری تقسیم گردیده و رقابت زیادی در مناقصه ایجاد می‌شود.
· برای هر قسمتی از كارها كه به مناقصه می‌رود طراحی باید تكمیل شده باشد.
· در این نوع قرارداد در مقایسه با روش طراحی و اجرا بصورت جداگانه؛ طراح در مراحل اولیة طراحی باید تصمیمات بیشتری اتخاذ نماید.

قرارداد طراحی – ساخت به شكل یكپارچه

در قراردادهای سنتی پروژه‌های عمرانی ، كارفرما قراردادی را با مشاور جهت طراحی پروژه و قرارداد دیگری را با پیمانكار دیگر جهت ساخت منعقد می‌نمود. در روش طرح/ساخت كارفرما فقط با یك طرف كه هم مسئولیت طراحی و هم مسئولیت ساخت را می‌پذیرد قرارداد می‌بندد. پیمانكار در چنین قراردادی فعالیت‌های طراحی را بصورت امانی یا قرارداد دست دوم؛ انجام داده و عملیات ساخت را نیز به تنهایی و یا با همكاری پیمانكاران دیگر اجرا می‌كند. رابطه قراردادی و رسمی كارفرما تنها با یك پیمانكار است. فاز برنامه ریزی با طراحی مفهومی شروع شده و برآوردهای اولیه محاسبه می‌گردند.سپس طرفین درمورد قرارداد مذاكره می‌كنند.یك روش پرداخت‌ها Cost Plus Fee با سقفی مشخص است. در چنین قراردادی كارفرما باید راجع به موضوع پروژه و محدوده آن بسیار شفاف باشد و بداند چه می‌خواهد.مزیت‌های این روش قراردادی برای كارفرما مواجه بودن با یك طرف در قرارداد است. از طرف دیگر كارفرما كنترل كمتری درمورد تعریف دقیق كار و نحوه اجرای آن خواهد داشت.در پروژه‌هایی گه حجم بالایی از كارهای مهندسی را دربر می‌گیرد، این نوع قرارداد می‌تواند صرفه‌جویی‌های قابل ملاحظه‌ای در زمان پروژه داشته باشد.


قرارداد مدیریت اجرایی

در این روش، مدیر اجرایی طبق قراردادی كه مستقیماً با كارفرما منعقد می‌نماید؛ برای مدیریت اجرایی پروژه منصوب گردیده و در قالب زمان و هزینه انجام وظیفه می‌نماید. تمامی قراردادهای پیمانكاران و مشاوران دیگر مستقیماً توسط كارفرما منعقد می‌گردد.

قرارداد طراحی و مدیریت

این رویكرد در واقع نوعی از قرارداد مدیریت می‌باشد كه طراحی تفصیلی را مستقیماً بر عهدة‌ پیمانكار گذاشته، بنابراین مشابهت‌های زیر را با قراردادهای طراحی – ساخت خواهد داشت:
· كارفرما فقط یك قرارداد منعقد می‌نماید.
· مدیریت طراحی و اجرا بصورت یكپارچه انجام می‌گیرد.
· در مراحل نخستین طراحی واجراء، زمان اجرای پروژه كاهش می‌یابد.
· احتمال قابل اجرا بودن طراحی‌ها هرچه بیشتر افزایش می‌یابد.
در عین حال بین قراردادهای طراحی و مدیریت با طراحی – ساخت تفاوت‌های زیر قابل اشاره است:
· نحوه‌ی پرداخت‌ها مشابه قراردادهای مدیریت می‌باشد.
· كارفرما كنترل بیشتری بر اجرای كارها خواهد داشت ولی كمتر در خصوص كارهای فنی متعهد می‌باشد.
· ارتباط كارفرما با پیمانكار طراحی و مدیریت بیشتر تخصصی (حرفه‌ای) و مشاركتی است.

انجمن مهندسی و مدیریت ساخت ایران (ICEMA) Iran Construction Engineering Management Association


· پیمانكار طراحی و مدیریت كار اجرایی انجام نمی‌دهد و ریسك اجرایی خیلی كمتری را می‌پذیرد.
· تغییرات در این نوع قرارداد ساده‌تر انجام گرفته در مورد تغییر قیمتها عادلانه برگزار می‌شود.



نظرات

ادامه مطلب ادامه مطلب

مهندسی و مدیریت ساخت پروژه - انواع شیوه‌های قراردادی برای مدیریت پروژه های بزرگ

مهندسی و مدیریت ساخت پروژه - انواع شیوه‌های قراردادی برای مدیریت پروژه های بزرگ,مدیریت ساخت ,مدیریت پروژه, مدیریت پروژه های ساخت, مدیریت پروژه و ساخت,مدل سازی اطلاعات ساختمان,مدیریت ساخت
تمامی حقوق این وب سایت متعلق به مهندسی و مدیریت ساخت پروژه است. |طراحی و توسعه:امیرحسین ستوده بیدختی|
شبکه اجتماعی فارسی کلوب | Buy Mobile Traffic | سایت سوالات