درحال مشاهده: مهندسی و مدیریت ساخت پروژه - مهندسی ارزش

سال نو مبارک

مهندسی ارزش

1395/12/25
14:21
امیرحسین ستوده بیدختی
خلاقیت در مهندسی ارزش
اساس مهندسی ارزش بر پایه‌ی خلاقیت می‌باشد. خلاقیت در مهندسی ارزش عنصر اساسی است. توصیه کارشناسان مهندسی ارزش این است، در فرآیند مهندسی ارزش خلاق باشید. شاید بگویید همه می‌دانیم باید خلاق باشیم! سؤال اساسی این‌جاست چگونه می‌توان خلاق بود؟ در این مقاله پاسخ این سوال شما با پنج گام عملی آموزش می‌دهم.
۵ گام خلاقیت در مهندسی ارزش
۵ گام پیشنهادی برای خلاقیت در مهندسی ارزش شامل موارد زیر است:
پیدایش
آمایش
زایش
پرورش
پردازش
در جریان هر کار خلاقانه، هر یک از این گام‌ها باید بارها و بارها پیموده شوند. این گام‌ها تا رسیدن به نتیجه مطلوب ادامه می‌یابد.
گام اول خلاقیت در مهندسی ارزش “پیدایش”
این گام، از نظر شکلی، محتوایی و معنایی، نباید محدودیتی داشته باشد. به زبانی دیگر، در این گام باید آزادی کامل بر فکر و اندیشه برقرار باشد، هیچ قید وبندی، از دیدگاه عملی بودن، اقتصادی بودن، ممکن بودن و مانند آن‌ها، نباید بر اندیشه و فکر حاکم شود. باید توسَن خیال را آزادانه تا دوردست های فضای اندیشه تاخت، تا ایده های نوین در دوردست ها پیدا شوند.
این گام، شتابان است، دریافت های ناگهانی دارد و به همین علت، خروجی های آن، همراه با عدم قطعیت‌های زیاد است و طبیعتا کیفیت آنها ریسک‌های زیادی به‌دنبال دارد، و باید آگاهانه این ریسک ها را پذیرفت.
بسیاری شگفت زده می شوند و می پرسند که مردم خلاق، از کجا و چگونه ایده های خوب و خلاقانه خود را پیدا می‌کنند. پاسخ به این پرسش بسیار آسان است :
از میان انبوهی از ایده های بد و بسیار بد
خلاقیت در مهندسی ارزش
کار خلاقیت یا آفرینندگی هم مانند کار معدنچیان الماس است که بیشتر آنچه را که از معدن بدست می آورند، خاک و سنگ است که دور میریزند، ولی کار کَندَن معدن، عَبَث و بیهوده نیست، چون باید کَند، کَند و دوباره کَند تا یکی از آن‌ها، الماس درخشان باشد.
اگر « ایده» نو و نابی ندارید، از خود نا امید و دلسرد نباشید، نباید انتظار داشته باشید که ایده ناب، سریع و آسان بدست آید.
در جریان این گام نباید نگران فُرم، ریتم، هماهنگی، همسازی و سایر ویژگی های شکلی، کیفیت، امکان‌پذیری، اقتصادی بودن و… باشید. به دلایلی که پس از این خواهیم دید، در این گام باید آمادگی داشته باشید که حداقل، نود درصد ایده‌های بدست آمده در این گام را بدور بیندازید.
خود را از همه قید و بندها رها سازید. اگر بیشتر ایده‌های شما که در این گام بدست آمده‌اند، عملی و قابل اجرا باشند، معلوم می شود که خودتان را به اندازه کافی از قید و بندها رها نکرده‌اید. معلوم می‌شود که به اندازه کافی توسن خیال را نتاخته اید. معلوم می شود که به اندازه کافی در محیط ناشناخته ها و عدم قطعیت فرو نرفته اید. یا به اندازه کافی ریسک نکرده اید.
نکات کلیدی گام اول خلاقیت در مهندسی ارزش:
شیوه تفکر در گام پیدایش، تفکر واگرا است.
باید روش‌ها و الزامات تفکر واگرا را به‌کار گرفت.
باید همه پیوند‌های نقش بسته بر ذهن را ویران کرد.
باید از همه قید و بند‌های واقعیت‌گرایی، رها شد.
باید در دوردست‌های خیال پردازی، به جستجوی ایده‌های تازه و ناب گشت.
باید آزاد نگاری کرد.
گام دوم خلاقیت در مهندسی ارزش “آمایش“
این گام، گام آماده کردن ذهن است. باید ذهن را در موارد زیر شفاف و روشن کرد :
من به دنبال چه هستم؟
چه چیزی را می خواهم بدست آورم ؟
چه می خواهم بگویم؟
مسئله واقعا چیست؟
شکل و محتوای چیزی را که جستجو می کنم چیست ؟
این ایده ای که دارم، مرا به کجا خواهد بُرد؟
از ایده چه خواهم ساخت؟
هدف از این پرسش ها آن است که منظور اصلی از کار خلاقانه مورد نظر، روشن و شفاف شود. چون در جریان یک کار خلاقانه، به‌سادگی ممکن است در گیر‌و‌دار مقابله با ابهامات ومشکلات ناشی از آنها، راه و جهت خود را گُم کرد . بنا براین، هرگاه با ابهامات و مشکلات روبرو شدید، به‌جای جستجوی گزینه های متنوع، بهتر است، خود را موقتا از موضوع و مشکلات جدا کنید. به خود فرصت بدهید و از خود بپرسید، من به کجا باید برسم، بدنبال چه هستم، و اگر دیدید که از مسیر و هدف مورد نظر دور شده اید، دوباره مسیر و جهت خود را درست و میزان کنید.
گام سوم خلاقیت در مهندسی ارزش “زایش“
در این گام باید ایده های به‌دست آمده در گام اول را، از میان نکات و موارد روشن شده در گام دوم گذرانید و آن ایده یا ایده‌هایی که با آن نکات و موارد، بیشتر سازگاری داشته باشند را برای کار در ادامه این فرایند برگزید. بدین ترتیب، در این گام، یک ایده یا ایده های دوقلو و یا سه قلو زاده می شوند. که ایده یا ایده های برتر نامیده می‌شوند.
خلاقیت در مهندسی ارزش
دراین گام، خودمان ایده‌های خود را مورد انتقاد قرار می‌دهیم، بنابراین، باید دقت کافی داشته باشیم:
پیش‌داوری نداشته باشیم
عاشق یافته‌های پیشین خود نباشیم
با وسعت نظر و بدون تعصب، از کارهای خود انتقاد کنیم.
نکته مهم در این گام آن‌است که انتقاد از ایده ها از منظر واقع بینی و عمل گرایی، نباید آنقدر پیش برود که راه تخیل، نوآوری و خلاقیت را ببندد. توجه داشته باشید:
ایده‌هایی که داشته‌اید، تنها یک ایده هستند، و نه راه حل عملی و نهایی.
خود ایده‌ها، آنقدر مهم نیستند که سمت و سوی آن‌ها و این‌که این ایده‌ها، شما را به کجا خواهند بُرد.
گام چهارم خلاقیت در مهندسی ارزش “پرورش“
بیشتر کار در فرایند خلاقیت در مهندسیا ارزش، در این گام انجام می شود.
در این گام باید با عزم راسخ و نیروی زیاد برای به نتیجه رساندن ایده و یا ایده های برتر تلاش کرد. ایده‌ی برتر، به آن گونه که زاده شده است، ممکن است با واقعیت‌ها و شرایط محیط ناسازگار بوده و از این جهت ناتوان باشد. در این گام باید ایده برتر را با واقعیت‌ها و شرایط محیط سازگار کرده و در نتیجه آن را ماندگار و پُرتوان نمود.
معمولاً در این گام لازم می شود که دوباره و چند‌باره، به گام‌های پیدایش،آمایش و زایش بازگشت کرده، آن گام‌ها را تکرار نموده و به گام پرورش باز گردیم.
خلاقیت در مهندسی ارزش
گام پنجم خلاقیت در مهندسی ارزش “پردازش“
این گام، گامِ جاافتادنِ ایده، قوام‌دادن به ایده و یا پرداختن به جزئیات آن‌است. بهتر است برای این کار قدری به خود و ذهن خود فرصت دهیم. برای مدت کوتاهی ایده را به حال خود رها کرده و فکر و ذهن خود را از آن جدا کنیم. همانگونه که مرغ، باید مدت معینی صبر داشته و منتظر بماند تا جوجه، در زمان طبیعی اش، از پوسته خود خارج شود.
خلاقیت در مهندسی ارزش
گام پردازش، مخصوصاً بعد از گام‌های پیدایش و پرورش، بیشتر لازم شده و مفید واقع می‌شود. چون در جریان گام پیدایش، ممکن است آزادی عملی که بر فکر و اندیشه حاکم شده باشد، به اندازه کافی نباشد و در نتیجه خروجی گام پیدایش، مقید و بسته بوده و از نظر خلاقیت، رضایت شما را به‌دست نداده باشد. اگر در چنین وضعیتی، مدتی به فکر و ذهن خود فرصت داده و دوباره به گام پیدایش باز‌گردید، خود را در وضعیت مناسب‌تری برای خلاقیت قرار خواهید داد.
همچنین در گام پرورش، ممکن است در جریان سازگار کردن ایده برتر با واقعیت ها و شرایط محیط، با مشکلاتی روبرو شوید و از عهده گذر کردن از آن مشکلات برنیایید. در چنین وضعیتی نیز، اگر به فکر و ذهن خود فرصت داده و دوباره به آن گام باز گردید، بهتر می توانید ذهن خود را برای پیدا کردن راه حل بکار گیرید.
بسیاری از بزرگان در عرصه خلاقیت، برای مدتی ایده‌های اولیه خود را در حالت نیم پُخته رها کرده و پس از مدتی دوباره به آن باز می گشتند. در آتلیه بیشر نقاشان بزرگ، تابلوهای بسیاری، برای مدت ها نیمه کاره در انتظار می مانند.
وقتی با مشکلات پیچیده کاری روبرو می‌شوید که راه حل های شناخته شده از عهده حل آنها بر نمی‌آیند و نیاز به راه حل‌های خلاقانه دارید، اگر کار و موضوع را چند روزی رها کرده و پس از آن دوباره به آن باز گردید، راه حل های خلاقانه، در ذهن آسوده و آرمیده شما بهتر و آسان تر پیدا می شوند.
یک نکته‌ی بسیار مهم در فرایند خلاقیت در مهندسی ارزش آن‌است که در هر مقطع زمانی در طول مدت این فرآیند، باید با توجه به پیشرفت آن، گام درست و مناسب آن وضعیت را برگزید و در آن گام، باقی مانده و کار کرد.
به عبارت دیگر وضعیت پیشرفت و تکامل فرایند خلاقیت در مهندسی ارزش از یک طرف، و آمادگی و شرایط ذهنی و روانی شما، از طرف دیگر، حکم می‌کند که در کدام یک از گام‌های فرایند آفرینندگی کار کنید.
برای نمونه اگر به اندازه کافی در گام آمایش کار نکرده باشید و خروجی‌های این گام را به اندازه کافی به‌دست نیاورده باشید، پرداختن به گام زایش، بیهوده و بی فایده است.
اگردرهر جای این فرایند، به مانع برخوردید و گیر افتادید ، گام عوض کنید
استانداردهای مهندسی ارزش
در زمینه مهندسی ارزش استاندارهای زیادی وجود دارد که در این‌جا به طور خلاصه استانداردهای زیر را معرفی کوتاهی می‌نماییم:
استاندارد (SAVE (2015
استاندارد (AS 4183-(2007
استاندارد (BS-EN 12973(2000
استاندارد (SAVE (2015
مؤسسه بین المللی SAVE، از پیشروان تهیه و تولید متودولوژی‌های مهندسی ارزش در جهان می‌باشد. در سه حوزه مهندسی ارزش ، مدیریت ارزش و آنالیز ارزش فعالیت می‌کند. این مؤسسه شاید مشهورترین مؤسسه جهان باشد که در بیش از ۳۵ کشور در سرتاسر دنیا به آموزش مهندسی ارزش و تکنیک‌هاس آن می‌پردازد. استاندارد (SAVE (2015 نیز نوسط این مؤسسه عرضه شده است.

 مهندسی و مدیریت ساخت  (ICEMA)  Construction Engineering Management


این استاندارد شامل مواردی چون:
• کاربردهای متدولوژی ارزش
• تیم مطالعه ارزش
• برنامه کاری متدولوژی ارزش
• اعطای مدرک تخصصی ارزش
• دانش موردنیاز
• وظایف اصلی واحد طرح‌ریزی ارزش
• مسئولیت‌های مطرح درمطالعات ارزش
استاندارد AS 4183
مؤسسه IVMA در کشور استرالیا می‌باشد. این مؤسسه برنامه‌هایی را جهت اجرای مهندسی ارزش نیز به شرکت‌ها ارائه می‌دهد. استاندارد این مؤسسه AS 4183 می‌باشد که ویژگی‌های زیر را در این مورد می‌توان برشمرد:
استاندارد مهندسی ارزش استرالیا می باشد.
-این استاندارد شامل تعاریف کلیدی، برنامه ها و لینک ها به دیگر فرآیندهای مرتبط به مهندسی ارزش (بخصوص ارزیابی اقتصادی و سرمایه ای) است.
-به روز رسانی آن در سال ۲۰۰۷ باعث شد که استاندارد استرالیا رایج ترین استاندارد مهندسی ارزش باشد.
استاندارد BS-EN 12973
مؤسسه IVM در کشور انگلستان واقع شده است. این مؤسسه حدود ۴۰ سال پیش تأسیس شده که ادعا آن مبنی دو سال قدمت بیشتر از SAVE می‌باشد. این مؤسسه هر سال کنفرانس مهندسی ارزش را برگزار می‌کند. استاندارد BS-EN 12973 مربوط به این مؤسسه می‌باشد که نکات زیر در مورد آن قابل توجه است:
-این استاندارد، خط راهنمای کارآمد و جامعی می باشد که در راستای آن می‌توان ارزش را به عنـوان جزیی از فرهنگ سازمـان تبیین نمود.
این استاندارد در بسیاری از کشورهای اروپایی لازم الاجرا می باشد.

قوانین مهندسی ارزش در ایران
قوانین مرتبط با مهندسی ارزش در کشور به ۴ بخش عمده تقسیم می شوند:
قوانین برنامه توسعه اقتصادی ، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران
قوانین بودجه سالانه
قوانین معاونت برنامه ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهور
قوانین داخلی وزارتخانه ها و مجموعه های دولتی و خصوصی
قوانین برنامه توسعه اقتصادی ، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران
مهندسی ارزش در قانون برنامه پنجساله سوم توسعه اقتصادی ، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران (۱۳۸۴- ۱۳۸۰)
مهندسی ارزش در قانون برنامه پنجساله چهارم توسعه اقتصادی ، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران (۱۳۸۹- ۱۳۸۵)
مهندسی ارزش در قانون برنامه پنجساله پنجم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران (۱۳۹۴- ۱۳۹۰)
در این قوانین دولت مکلف به اجرای مهندسی ارزش بر پروژه های متوسط و بزرگ شده است.
قوانین بودجه سالانه
مهندسی ارزش در قانون بودجه سال ۱۳۸۶ کل کشور
در این قانون پروژه های بالای ۱۰۰ میلیارد ریال باید مهندسی ارزش شوند.
قوانین معاونت برنامه ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهور
• نشریه شماره ۲۹۰
• مجموعه دستورالعمل‌های مطالعات مهندسی ارزش در دوره پیش از عملیات اجرا و ساخت/ ۱۳۸۴
• اصلاحیه مجموعه دستورالعمل‌های مطالعات مهندسی ارزش در دوره پیش از عملیات اجرا و ساخت/ ۱۳۸۷
• آیین نامه بند «هـ» ماده (۲۹) قانون برگزاری مناقصات
• راهنمای عمل و کنترل مراحل مختلف در فرآیند مهندسی ارزش
معاونت برنامه ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهور، نخستین بار در مرداد ماه سال ۱۳۷۹ ، مهندسی ارزش را به طور رسمی وارد نظام فنی و اجـرایی کشور کرد
قوانین داخلی وزارتخانه ها و مجموعه های دولتی و خصوصی
• دستورالعمل ارجاع کار و انتخاب واحد‌های مهندسی ارزش درصنعت نفت/نشریه۰۰۸
• سند راهبردی مهندسی ارزش وزارت راه و ترابری (ماورا)
• اسناد مناقصات مهندسی ارزش در شرکت توانیر
• نظام نامه مهندسی ارزش در صنعت برق
• نظامنامه مهندسی ارزش درشهرداری تهران
• نظامنامه مهندسی ارزش درشهرداری مشهد
• نظامنامه مهندسی ارزش سازمان بنادر و دریانوردی
• نظامنامه مهندسی ارزش در گروه مپنا

مهندسی و مدیریت ساخت پروژه - مهندسی ارزش

مدل سازی اطلاعات ساختمانمدیریت منابع انسانی
قراردادمدیریت دانش
موفقیتبرنامه ریزی
مدیریت پروژهتکنیک های خلاقیت
مدیریت ساختاستراتژی
چابکی در پروژهداستان مدیریتی
ساخت و ساز نابمدیران
مهندسی ارزشتصمیم گیری
مدیریت ریسک دفتر مدیریت پروژه
مدیریتبتن
رهبریمدیران پروژه
تکنیک های مدیریتی مهارت های مدیریتی
توسعه پایداراستاندارد PMBOK
کنترل پروژهآزمون pmp
سازمانمدیریت ساخت در شبکه های اجتماعی
مهندسی و مدیریت ساخت پروژه - مهندسی ارزش,مدیریت ساخت ,مدیریت پروژه, مدیریت پروژه های ساخت, مدیریت پروژه و ساخت,مدل سازی اطلاعات ساختمان,مدیریت ساخت
تمامی حقوق این وب سایت متعلق به مهندسی و مدیریت ساخت پروژه است. |طراحی و توسعه:امیرحسین ستوده بیدختی|