درحال مشاهده: مهندسی و مدیریت ساخت پروژه - مدیریت تیم های پروژه چند فرهنگی (Multi-Cultural)

ادعونی
اهدای خون
موسسه محک
اهداء عضو

مدیریت تیم های پروژه چند فرهنگی (Multi-Cultural)

-
-
امیرحسین ستوده بیدختی
مدیریت تیم های پروژه چند فرهنگی (Multi-Cultural)

 

پروژه ها همواره ابزاری جهت نیل به اهداف كوتاه مدت یا استراتژیك سازمانی٬ ملی٬ منطقه ای یا بین المللی بوده و هستند. در سراسر كره خاكی طرح های توسعه و پروژه های فراوانی تعریف و اجرا می گردند. انقلاب اطلاعاتی٬ نرخ فراگیر جهانی شدن٬ تخصصی شدن امور و موارد مشابه دیگر موجب توسعه و افزایش روزافزون تیم های پروژه ای متشكل از ملیت ها؛ قومیت ها٬ زبان ها و فرهنگ های متفاوت گردیده است. در این مختصر نوشتار سعی شده است تا به جنبه های گوناگون این قضیه پردا خته شود (این نوشتار با تفصیل بیشتری توسط نگارنده در كنفرانس بین المللی مدیریت پروژه IIRME در سال 2009 در امارات متحده ارائه گردیده است. 

 

دریافت مقاله 

 

مقدمه:

جهان امروز دارای پیچیدگی بیش از پیش می باشد. 193 كشور با زبانها و ادیان و شرایط اقلیمی گوناگون در آن وجود دارند. علیرغم نزدیكی ناشی از انفجار اطلاعات و فناوری ارتباطات و دیجیتال؛ نقاط اختلاف در میان انسانها – این موجودات هوشمند٬ متفكر٬ دارای احساس و واكنش ارگانیك به محیط - كماكان رخ می نمایند. در یك سوی اروپا سوئدی ها كوچكترین سروصدای اضافی را بر نمی تابند؛ در حالیكه در سوی دیگر همین قاره ایتالیاییها یكی از پرسرو صدا ترین مردمانند. در محیط های كاری انگلستان واژه ای بنام "نهار" تقریبا" رنگ باخته؛ اما چند ده كیلومتر آن طرف تر فرانسوی ها حداقل 2 ساعت از روز را پای میز نهار می گذرانند. تركیب سنی٬ جنسیتی٬ فرهنگی٬ مذهبی و اجتماعی ملل گوناگون؛ این تمایزها را پررنگ تر می كند. خلاصه اینكه؛ دنیایی داریم پر از تفاوت و گوناگونی و تمایز... 

حال چه خواهد شد اگر این افراد با این گوناگونی هایی كه ذكر تنها گوشه كوچكی از آن رفت٬ بخواهند در كنار یكدیگر در یك تیم پروژه قرار گرفته و در جهت نیل به هدفی واحد بكوشند؟ آیا پاره ای از این اختلافات منجر به تعارض؛ درگیری٬ افزایش استرس شغلی و در یك كلام ایجاد موانعی در مسیر رسیدن به اهداف پروژه نخواهند شد؟ پاسخ بی گمان منفی نیست...

چرا تیم های پروژه چندفرهنگی شكل می گیرند؟

بهره گیری از تیم های چندفرهنگی امروزه تقریبا" امری اجتناب ناپذیر گردیده است. چه بسا در داخل یك كشور نیز اختلافات زبانی و نژادی و ... موجب ایجاد تیمی چندفرهنگی شود. برخی از مهم ترین دلایل شكل گیری تیم های پروژه چند فرهنگی را شاید بتوان اینگونه برشمرد:

 

-    بهره گیری از منابع انسانی ارزانتر (مهندس رایانه هندی بجای اروپایی)

-    محدودیت منابع: دانش و تخصص منحصر بفرد

-    نیاز و الزام قانونی شركتهای خارجی در بكارگیری افراد بومی كشور هدف

-    ماهیت برخی پروژه ها (تحقیقات بین المللی)

-    جابجایی و مهاجرت سریع و تسهیل شده نخبگان

این موارد علیرغم نكات مثبت خود؛ می توانند بسیار چالش برانگیز و مشكل زا نیز باشند. بخشی از مشكلات ناشی از تیم های چند فرهنگی را ذیلا" مرور می نماییم.

 

مهم ترین مشكلات احتمالی ناشی از تیم های پروژه چندفرهنگی:

 

1-    مشكلات ارتباطی: 

-    در ارتباط كلامی: درك نادرست یا ناكافی و "بدفهمی"  از گفتگوها؛ گزارش ها و مكاتبات بدلیل لهجه خاص یا نوع نگارش یا حوزه لغات (Vocabulary) ناهمگون (برای مثال كره ای ها بطور كلی در تلفظ حرف F دارای مشكل بوده و آنرا P تلفظ می كنند)

-    در ارتباط غیركلامی: حركات؛ وضعیت های بدنی و نظایر آن كه در فرهنگ های گوناگون معانی بسیار متفاوتی را دارند (نشان دادن انگشت شست در فرهنگ غرب و شرق)  

2-    تعارض:

-    ارزشها؛ عقاید و رسوم مختلف كه ممكن است توسط سایر همكاران مورد بی توجهی یا حتی توهین و استهزا قرار گیرند (در اینجا بجای پرداختن به ملل مختلف؛ جا دارد به رسمی در فرهنگ خود ایران اشاره نماییم كه روشن كردن سیگار با آتش قلیان در حكم توهین ناموسی به صاحب قلیان می باشد!) 

احساس تبعیض بدلیل نژاد و ملیت

 

3 – افزایش تنوع ذینفعان؛ و به تبع آن ریسك پروژه

4- افزایش "شوك فرهنگی" (Culture Shock) كه ناشی از تقابل فرهنگهای متفاوت بوده و یك عامل زمانبر و در اكثر موارد مزاحم در راه اجرای صحیح كار می باشد (مثال بسیار ساده آن نگاه كردن به چهره افراد در انگلستان می باشد. بسیاری از شرقیها در این كشور تجربه برخورد غیرمحترمانه بدلیل نگاه بیش از 3 ثانیه به چهره یك انگلیسی – كه در فرهنگ ایشان تجاوز به حریم خصوصی قلمداد می شود -  را دارند!)

برای مقابله با این مشكلات چه باید كرد؟

-    رعایت اخلاق حرفه ای و مسئولیت اجتماعی: همانگونه كه موسسه PMI نیز برای این مساله دارای استاندارد و رویه اجرایی می باشد٬ بسیاری از شركتها نیز دارای كد اخلاقی هستند كه رعایت آن می تواند برخی از مشكلات مزبور را كاهش دهد. ادب و متانت٬ احترام به همنوع٬ پرهیز از كژی و نادرستی در رفتار و گفتار و ... همه ابعاد گوناگون اخلاق می باشند. بقول فرمایش مولای متقیان در نهج البلاغه: "آنچه برای خود می پسندی برای دیگران نیز بپسند؛ و آنچه را برای خود ناپسند میداری برای دیگران نیز ناپسند دار"

 

-    اخذ رویكرد "مدیریت ریسك" نسبت به مساله چندفرهنگی بودن تیم پروژه٬ و در اختیار داشتن راهكارها و پیش بینی های لازم در خصوص آن

-    انتخاب صحیح افراد تیم پروژه بر اساس انطباق ویژگیها٬ سلایق و باورها 

-    استفاده صحیح از دروس آموخته شده (Lessons Learned) در پروژه ها و فعالیتهای دیگر. با دسترسی بسیار وسیع امروزی به اطلاعات؛ می توان براحتی برای كشورها و فرهنگ های مختلف جزوات و بسته های آموزشی بسیار مفید و اثربخشی تهیه نمود. (نگارنده تجربه یك سخنرانی حدودا" یك ساعته در دفتر شركت همكار در آلمان را پیش از اعزام كارشناسان آلمانی به تهران دارا می باشد. نتیجه آن آشنایی با بخش بزرگی از فرهنگ و آداب و رسوم و طریقه زندگی در ایران؛ و در نتیجه آن كاهش بسیاری از مشكلات محتمل بوده است) 

-    مهارت مدیر پروژه: ایجاد محیطی آكنده از احترام و درك متقابل٬ بدور از قضاوت و اعمال نظر شخصی افراد. توسعه عرف (Ground Rules) مناسب در تیم بوسیله احترام به سایرین؛ یادگیری زبان و رسوم ایشان؛ و پرهیز از هرگونه یكجانبه گرایی٬ تبعیض و بی توجهی

-    درك اینكه گوناگونی (Diversity) یكی از حقایق زیبای جهان ماست.

و در انتها شاید بتوان گفت٬ عمده مشكلات تیم های چندفرهنگی از "بی اطلاعی" ناشی می شود. با دانستن زبان٬ مطالعه در خصوص فرهنگها و آداب و رسوم گوناگون٬ بررسی و كنكاش تجارب سایرین٬ و بطور كلی افزایش میزان "آگاهی" و "دانش" می توان از بخش اعظم این مشكلات اجتناب نمود. 

در كتاب آسمانی مسلمانان بارها و بارها به اهمیت دانش اشاره شده است. خداوند تبارك و تعالی اولین وحی به پیامبرش را با "اقرا" آغاز می كند٬ به "قلم و آنچه می نویسد" سوگند یاد می فرماید؛ و دانایان را از نادانان برتر می شمرد (هل یستوی الذین یعلمون و الذین لایعلمون؟)... حكیم ابوالقاسم فردوسی نیز چه خوش فرموده كه :"توانا بود هر كه دانا بود"... در غرب نیز گفته اند كه: "Knowledge is Power" ... پس چه نیكوست كه با مطالعه و كسب دانش و اطلاعات كافی از هزینه و اثرات بازدارنده ناشی از تیم های چند فرهنگی بكاهیم...

 

همزبانی خویشی و پیوندی است             یار با نامحرمان چون بندی است

ای بسا هندو و ترك همزبان            ای بسا دو ترك چون بیگانگان

پس زبان محرمی خود دیگر است            همدلی از همزبانی خوشتر است

مولانا

 انجمن مهندسی و مدیریت ساخت ایران (ICEMA) Iran Construction Engineering Management Association

فریبرز داورپناه


مهندسی و مدیریت ساخت پروژه - مدیریت تیم های پروژه چند فرهنگی (Multi-Cultural)

مهندسی و مدیریت ساخت پروژه - مدیریت تیم های پروژه چند فرهنگی (Multi-Cultural),مدیریت ساخت ,مدیریت پروژه, مدیریت پروژه های ساخت, مدیریت پروژه و ساخت,مدل سازی اطلاعات ساختمان,مدیریت ساخت
تمامی حقوق این وب سایت متعلق به مهندسی و مدیریت ساخت پروژه است. |طراحی و توسعه:امیرحسین ستوده بیدختی|