درحال مشاهده: مهندسی و مدیریت ساخت پروژه - مطالب ابر مدیریت ساخت

22.jpg (364×96)11.jpg (364×96)

ادعونی
اهدای خون
موسسه محک
اهداء عضو

چابکی در پروژه - محصول‌های متعین

1395/05/6
02:07
امیرحسین ستوده بیدختی

چابکی در پروژه - محصول‌های متعین

الان دیگه تفاوت محصول و نتیجه رو می‌دونیم. حالا وقتشه درباره ارتباطشون صحبت کنیم.

فرض کنین وضعیت درمانی تو یه شهر کوچیک خوب نیست و دولت تصمیم می‌گیره بهترش کنه. این الان چیه؟
بهبود وضعیت درمانی تو فلان شهر، می‌شه «نتیجه».
حالا برای رسیدن به این نتیجه یه راه حل پیدا می‌کنن: راه‌اندازی یه درمانگاه. این می‌شه «محصول». برای ساخت اون محصول هم یه پروژه تعریف می‌شه.

تو این مثال ارتباط بین نتیجه و محصول خیلی قویه و تقریبا می‌تونیم مطمئن باشیم که محصول ما رو به نتیجه می‌رسونه. بیست سال پیش هم همین ارتباط وجود داشته و احتمالا بیست سال دیگه هم اوضاع همین باشه. پس مطمئنیم که تو مدت مثلا یک یا دو سالی که پروژه در جریانه بی‌معنی نمی‌شه.
وقتی اوضاع اینطوره، می‌تونیم با خیال راحت همون اول محصول رو تصور کنیم، بعد به دقت طراحی و برنامه‌ریزیش کنیم. بعد طبق برنامه و طرح اجراش می‌کنیم و همه چیز به خوبی و خوشی پیش می‌ره.

این می‌شه یه پروژه متعین. من متعین رو معادل predictive استفاده می‌کنم و می‌دونم که به نظرتون عجیب میاد، ولی معادل بهتری به نظرم نمی‌رسه.
تو یه پروژه متعین مسیرمون رو از ابتدا تعیین می‌کنیم و بر همون اساس حرکت می‌کنیم، چون مطمئنیم که محصول پروژه ما رو به نتیجه می‌رسونه.


خوب، حالا به نظر شما وضعیت همیشه همینطوره؟ آیا همه محصول‌ها چنین ارتباط قوی‌ای با نتایج دارن؟ می‌تونین حالت‌هایی که متعین نیستن رو تو تجربه‌هاتون پیدا کنین؟


مراحل اجرای سازه های فلزی و بتنی

-
-
امیرحسین ستوده بیدختی
مراحل اجرای سازه های فلزی و بتنی
انجام طراحی برای اجرای بنائی است که بتوانند وظایف مورد انتظاررا به خوبی به انجام برساند و اجرای طرح یعنی اینکه باید اهداف از پیش تعیین شده ای را که در طراحی مد نظر بوده است جامه عمل بپوشانید. در کل اجرای طرح یعنی عینیت بخشیدن به آن طرح مطابق نقشه ها و مدارک اجرایی است که حاصل دید و تفکر طراح میباشد.
هربنا ازلحظه شروع به آن تالحظه ای که به بهره برداری میرسد،یكسری مراحل کلی که باید طبق برنامه زمانبندی خاص توسط ناظر و پیمانکار اجرا شود .
این مراحل عبارتند از:
1ـ برنامه ریزی 2ـ طرح محاسبه 3ـ اجرا ونظارت بر اجرا
4ـ کنترل کیفیت 5 ـ آغاز بهره برداری 6 ـ راه اندازی
که پس از انجام این مراحل وحصول اطمینان از قابلیت بهره برداری از آن در اختیار استفاده کنندگان گذاشته شود.
در مراحل که در فوق ذکر شد برای انجام این موارد یک سری ظوابط خاصی نیز باید مدنظر گرفته شود که عبارتند از:
1ـ طرح در چهار چوب فنی باشد
2ـ اقتصادی بودن طرح
3ـ از لحاظ زیست محیطی مورد توجه باشد
4ـ زیبایی طرح
5ـ اثرهای اجتماعی و سیاسی
رعایت این ضوابط در این و عملکرد آتی بنا و عمر مفید آن مؤ ثر میباشد،اما بیشترین اثر مربوط به مرحله اجرا و نظارت میباشد به طوری که تجربه نشان می دهد که اکثر کاستی ها وعمر مفید بنا ها درگیر همین مرحله اجراو نظارت می باشد. دراین پروژه به طور خلاصه اجرای سازه بتنی می باشدموردبررسی قرارمی گیرد.تضمین کیفیت ازطرف اجراکننده در روند ساختن بناها و به جای مفهوم کنترل کیفیت توسط دستگاه نظارت که در عمل بخش عمده وظایف دستگاه اجرا و دستگاه نظارت می باشد که در هم ادغام است .در واقع دستگاه بر حسب وظیفه ای که دارد سعی می کند طرحی که اجرای آن به اوسپرده میشود بر مبنای نقشه ها وبا رعایت مشخصات طرح بسازد که مسئولیت او به اجرای کار طبق نقشه هاو مشخصات درزمانی مشخص ومعمولا با هزینه ای معین محدود می شود.اجراکننده درچهار چوب مسئولیت خود به مدیریت زمان مدیریت برنامه و سرمایه می پردازد و مدیریت کیفیت را بدون اینکه به تأمین کیفیت مطلوب بی توجه باشد به دستگاه نظارت واگذار می کند و دستگاه نظارت درستی انطباق کار با نقشه ها و مشخصات فنی فارغ از چگونگی تهیه طرح و بدون وارد شدن در جزئیات انتخاب روش اجرای کیفیت مصالح وکار انجام شود رادرچهارچوب مدارک اجرائی طرح ،کنترل و مشخصات فنی و برنامه زمانبندی اجرا را پی گیری می کند و اجازه داده تا کار ادامه دهد و در این روش کار دستگاه اجراکننده و دستگاه نظارت همزمان نمی باشد و رفت و آمدهای متعددی را بین دو دستگاه بوجود می آورد و مدت اجرای طرح را افزایش می دهد.اما به منظور بهره برداری سریع از کاربری های مجموعه در حال ساخت و صرفه جویی وقت با مدیریت زمان سرمایه، کیفیت به صورت مشترک توسط دستگاه اجرا کننده و دستگاه نظارت صورت می گیرد .
فصل اول
روش اجرای طرح ساختمان وپیمان:
برای اجرای یک طرح ساختمانی معمولا عوامل متعددی دست به دست یکدیگر داده وبا مشارکت و همکاری تک به تک آنها که وابسته و ملزوم یکدیگر هستند باعث می شوند که ابنیه ساختمانی به مرحله اجرا درآید از جمله میتوان به مشارکت صاحبکار،کار فرما،مجری طرح، ناظر ، پیمانکاران جزء ، سازندگان مصالح و لوازم و فروشندگان آنها ، تولید کنندگان، فروشندگان و اجاره دهندگان تجهیزات ونیروی انسانی، نهادهای مدیریت شهری وادارات دولتی را شامل می شود.
مشخصات کارگاهها :
کارگاه ساختمانی اصولا به محلی اطلاق می شود که عملیات بنائی و ساخت لوازم و نیم رخهای مورد نیاز به کار برده می شود ودر کارگاه با وسایل وابزار ومصالح گوناگونی سر کار دارند. برنامه ریزی کارگاهی باید طوری باشد که هنگام کار یا تخلیه مصالح مزاحمتی برای همسایگان و سایرین ایجاد نشود و از کارهای پرسر و صدا در شب خودداری شود. ( در صورتی که کارگاه در شهر باشد ).
در کارگاه پیمانکار موظف است وسایل فوق را متناسب با نوع کار فراهم نموده و به وسیله مسئولان فنی خود صحت عملکرد وسایل حفاظتی را مرتبا مورد بررسی قرار گیرد.
چند مورد از موارد ایمنی درکارگاه عبارت است از:
1ـ پوشیدن چکمه های لاستیکی ودرصورت نیازچکمه های ضدضربه.
2ـ داشتن کلاه ایمنی برای کارگران و مهندسانی که درطبقه های تحتانی کار میکنند.
3ـ داشتن لباس مناسب درحین کار.
4ـ ایمنی بودن پرتگاههای ساختمان مثلا نسبت به نرده در اطراف راه پله وجلوی آسانسور طبقات.
5ـ ایمنی های لازم برای داربست های ساختمان.
6ـ داشتن دستکشهای ایمنی حرارتی و ضد برقی برای جوشکاران.
7ـ ایمنی از مسیر های اطراف در صورت تردد افراد و یا ماشین که احتمالا در معرض پر تاب مصالح هستند از قبیل نصب سقفهای حفاظتی .
8ـ ایمنی درهنگام خاکبرداری .
9ـ ایمنی دربه کاربردن وسایل الکتریکی مخصوصا دستگاههای با برق فشار قوی.
ـ اصول اجرای یک ساختمان بتنی:
اجرای موفقیت آمیز ساختمانهای بتن آرمه ،علاوه بر شناخت در مورد عملیات خاکی،گود برداری،پی کنی ،حفاظت دیوارهای گود و سایرفعالیت های اجرائی که جنبه عمومی دارند مستلزم شناخت درباره عوامل مؤثر اجرای سازه های بتن که عبارتنداز:
1 ـ آرماتور 2 ـ قالب 3 ـ بتن 4 ـ مواد تشکیل دهنده بتن
5 ـ اختلاط 6 ـ بتن ریزی 7 ـ باز کردن قالب 8 ـ عمل آوردن بتن
و موارد زیر در ساخت نیز اهمیت زیادی دارد :
ـ مواد و مصالح تشکیل دهنده بتن، شامل سیمان، آب، مصالح سنگی و مشخصات آنها و روشهای کنترل این مشخصات .
ـ مواد ثانوی شامل مواد افزودنی و مواد فرعی و چگونگی کاربرد موفقیت آمیز آنها.
ـ منابع موادتشکیل دهنده بتن ونحوه تهیه یا تدارک،حمل به کارگاه، تحویل گرفتن و کنترل کیفیت،باراندازی وانبارکردن آنهادرشرایط مطلوب.
ـ تعیین نسبتهای اختلاط موادمتشکله بتن به منظوردستیابی به بتنی با مشخصات مورد نظر ، چگونگی برداشت واختلاط مواد ،مطابق نسبتهای تعیین شده.
ـ مقررات مربوط به حمل ریختن جادادن ومتراکم کردن بتن تازه وعمل آوردن آن.
ـ مشخصات مورد انتظار از بتن تازه و بتن گرفته و سخت شده و روش های کنترل این مشخصات .
ـ مصالح مختلف قالب و چگونگی تدارک وبه کاربردن آنها در شرایط مختلف.
ـ مشخصات انواع میلگردهاآرماتورو چگونگی کنترل این مشخصات.
ـ تدارک میلگردهای مورد نیاز،حمل آنها به کارگاه،نحوه کنترل کیفیت ، تحویل گرفتن و انبار کردن میلگرد ها در شرایط مناسب.
ـ مقررات مربوط به بریدن ،شکل دادن ومصرف میلگرد در کارگاه.
ـ سازمان دادن کارگاه به منظور تأمین گردش کار مطلوب به نحوی که فعالیتهای مختلف تداخل پیدا نکندوانجام فعالیتی باعث توقف فعالیتی دیگرنشود.
ـ برنامه ریزی کردن کارگاه وزمانبندی کردن مراحل کار به دلیل عدم برخوردبا فصل زمستان ویا یخبندان برای انجام مراحل بتن ریزی.
با دارا بودن شناخت کافی در زمینه های فوق،اجرا کنند قادر خواهد بود عملیات اجرائی طرح مورد نظر را متناسب با حجم و گسترده، عملیات به عملهای اصلی و جزء عملها تقسیم کرده، برنامه زمان بندی اجرا را به نحو مطلوب تدوین کار را طبق برنامه و با رعایت مشخصات مورد نظراجرا نماید .
پس می توان به روشنی دید که در هر حال، اجرا باید با رعایت ضابطه در حداقل زمان ، حداقل انرژی ، حداقل هزینه به حداكثر نتیجه عملاً ممکن خواهد شد.
- زمین کارگاه (محل احداث) :
زمین کارگاه یکی از مهمترین قسمتهای ساختمان است که درهنگام تخریب و یا ساخت باید ابعاد مجاز را زیر نظر داشت. سازه ای که در طرح شهرداری(طرح توسعه)قرارداشته باشدارزش ملاتی از نظر قیمت ساخت ندارد وچه بسا با اشتباه ساختن سازه درحریم غیرمجاز شهرداری باعث بروز مشکلات فراوان ازجمله گرفتن پایان کار می باشد.
البته در زمینهائی که درشهرکها ساخته می شود نیز رعایت جا نمائی بلوک ها از اهمیت خاصی برخوردار است . همیشه در شروع ساخت باید متراژ زمین یا متراژ خیابان ویابر موجودتوجه خاص کردواگر هرکدام مشکل ابعاد داشت باید قبل از شروع ساخت با ادارات زیربط در جریان بود .در صورت نداشتن مشکل متراژ میتوان از روشهای مختلف برای برداشت ویا تحویل زمین اقدام کرد.
1- اگر اطراف محل احداث سازه های مشخصی از جمله خیابان یاخانه نوساز وجود نداشت باید از عوامل شهرداری در تحویل زمین کمک گرفت وآنها با استفاده از دوربین نقشه برداری و با رعایت موقعیت جغرافیایی زمین اقدام به بررسی می نمایند که روش کار به شرح زیر می باشد :
دوربین رادر امتداد دیوار نزدیکترین واحد مسکونی یا محور خیابان قرارداده وزاویه افقی را نسبت به آن صفر- صفر کرده وبا توجه به نقشه وفاصله دراین امتدادبه وسیله مترکشی1 نقطه از ساختمان را مشخص کرده وحال با چرخاندن زاویه افقی دوربین به 90 درجه در این امتدادبه وسیله متر کشی نقطه دیگری از زمین را مشخص کرده و چوب یا میخ کوبی میکنیم. برای پیدا کردن نقطه چهارم دوربین را در یکی از نقاط دیگر که قبلا مشخص شده قرارداده به طوریکه زاویه صفرــصفر آن روی نقطه دیگر مشخص شده باشد ، زاویه دوربین را 90 درجه چرخانده و نقطه نامعلوم نیز دراین امتداد می باشد که با مترکشی این نقطه نیز مشخص می شود.در شهرک این کار به کمک نقاط ارتفاعی معلوم (بنچ مارک) که توسط کارفرما ومشاور تهیه ودر اختیار شر کت ها ودستگاه نظارت قرار می گیرد انجام می شود .
2- در اطراف محل احداث ساختمان وجود دارد و ساختمان ازسمت گذر آزاد است در حالت اولویت تعیین زمین با حریم گذر است ودر صورت کم بودن متراژ با متراژ موجود درسند زمین میتوان آن را با مسئولان شهرداری واداره ثبت املاک واسناد در جریان گذاشت و در صورت تخلف ساخت ساختمانهای مجاور باید خسارت آنرا پرداخت کرده و جزء سند مالکیت زمین مجاور قرار میگیردبه هر حال دراین روش اولویت با حریم گذراست . می توان این حالت رادر شکل زیر بررسی کرد:
پس از مشخص کردن ابعاد وحدود محل احداث ساختمان میتوان شروع به پاکسازی محل از جمله تخریب یا خاکبرداری کرد.امّا بهتراست که قبل از شروع کار اطراف محل کار رابا دیوارهای کاذب به صورت کامل مجزا کرد که در شهرک این کار به کمک تور های سیمی (فنس) انجام می شود، تا بتوان کنترل افراد و وسایل ورودی و خروجی ویا ماشینهای مجاز به ورود به کارگاه راکنترل کردواز ورود افراد متفرقه به گارگاه جلوگیری کرد.هرگاه باید در جلوی درب ورودی اطلاعات کامل از نظر نوع کاربری وشرکت ویا شخص سازنده (پیمانکار) و یا شرکت ویا شخص سفارش دهنده (کارفرما)مشخص شود تادر یافتن آدرس توسط افراد متفرقه وپیمانکاران درگیر راحت تر شود .
پی:
پی در ساختمان وظایف مهمی را ایفا می کند از آن جمله دو مورد آن عبارت است از :
1- محافظت پایه ساختمان در مقابل عوامل جوی.
2-انتقال نیروی وارده از ستون یا دیوارها به زمین.
اشکال و انواع پی در ساختمان ها متفاوت می باشد و تماماً بستگی به نوع سازه، تعداد طبقات ، بارهای وارده ، نوع زمین و عوامل مهم دیگری دارد. از انواع پی ها به این موارد اشاره نمود:
پی های منفرد، پی های نواری ، پی های مرکب ، پی های گسترده و ..........
در اغلب ساختمان های معمولی چند طبقه در صورتی که مسله خاصی از نظر نوع زمین وجود نداشته باشد و ابعاد پی ها زیاد بزرگ نباشد، از پی های منفرد و شناژهای ارتباطی استفاده می شود . پی های تکی وظیفه اصلی انتقال بار وارده و احتمالاً لنگر از ستون به زمین را دارند و شناژ ها که به کلاف نیز نامیده می شوند و وظیفه آنها اتباط پی ها با هم برای جلوگیری از نشستهای غیر یکسان و مقابله با نیروهای جانبی را دارند .
شناژ ها به شکل تیرهای بتنی با مقطع مستطیلی و با میلگرد ساخته می شود و با رعایت نکات اجرایی که در ادامه توضیح داده خواهد شد، با پی ها کاملاً متصل شده و یکپارچگی سازه را تامین می نماید .
که در این پروژه از پی های نواری و شناژ های ارتباطی استفاده گردیده است. برای اجرای پی ها و شناژهای ارتباطی این پروژه خاک برداری انجام شده است و تمام پی های آنها در یک سطح قرار دارند.
به این ترتیب که بعد از خاک برداری بوسیله یک نقشه بردار حرفه ای محل پی ها و شناژ ها کاملاً مشخص شده و با گچ روی آن محل ها را مشخص می کنند که بعد از آن بتن مگر و مراحل بعدی انجام می شود.
پی (شالوده):
پی یکی از مهمترین قسمتهای ساختمانهای فلزی و بتنی می باشد زیرا اصل و اساس یک ساختمان را تشکیل می دهد و نیز حد فاصل بین زمین و ساختمان است و نیروهایی که از ستون به آنها می رسد را پخش کرده و به زمین وارد می کند ابعاد پی بستگی به مقدار وزنی که بنا وارد می کند و تعداد پی و محاسبات مهندس محاسب دارد و این ابعاد در نقشه های اجرایی و پی و پی کنی مشخص می گردد.
انواع پی :
پی را می توان بطور کلی به سه دسته تقسیم کرد:
1-پی نواری
2- پی منفرد
3- پی شمعی
پی های گسترده:
ساده ترین و معمولترین انواع پی ها، پی های گسترده اند . نوع پی معمولاً شامل تابعی از مصالحی بشکل مزبع ویا مربع مستطیل است که وظیفه انتقال و توزیع بارهای وارده از ساختمان به زمین را بعهده دارد سطح پی باید به اندازه ای باشد که فشار وارده به زمین بستر پی از مقاومت مجاز زمین تجاوز ننماید.
وضعیت مطلوب پی موقعی است که بشکل مربع ساخته شده و ستون درست در مرکز آن قرار داشته باشد . رعایت این وضعیت مطلوب به شرایط خاص که ممکن است داشته باشد پیوسته میسر نیست .
پی های منفرد:
به پی هایی که بصورت مجزا و مستقل بار وارده از ستون و یا دیوار را تحمل کرده و به زمین منتقل سازد ، گفته می شود . پی های منفرد به 3 نوع پی ساده ، پی منفرد پله ای و پی منفرد شیبدار تقسیم می شوند و علت اصلی اجرای پی های پله ای وشیبدار بخاطر صرفه جویی در بتن ریزی است.
پی های نواری:
پی های نواری به پی هایی اطلاق می شود که طول پی نسبت به پهنای آن زیاد باشد . اینگونه پی ها ، بار وارده را در جهت طول پخش کرده وبه خاک می دهند . پی های نواری را هنگامی می سازندکه زیر یک ردیف ستون یا زیر یک نوار و یا زیر ستون و دیوار تواماً قرار گرفته باشد.
فصل دوم :
گود برداری وتنگ گذاری:
بعد از مشخص شدن موقعیت زمین قسمتی از زمین را که عملیات ساخت وساز در آن انجام شود را توسط رنگ ویا گچ آن را مشخص کرده ومیزان گود برداری را با استفاده از نقشه های استراکچر ومعماری کمک می گیریم.
میزان گود برداری باتوجه به اینکه درنقشه ذکر شده است ولی میزان گود برداری به پارمتر های بسیار مهمی بستگی دارداز جمله:
1ـ خاک محل : با توجه به میزان بار بری ومقاومت فشاری وبرشی خاک که باید در آزمایشگاه خاک نتایج آن بدست آید ثبت شود و همچنین خصوصیات شیمیایی و فیزیکی خاک محل نیز باید مشخص گردد.مثلامیزان ناخالصی ها مثل وجودآهک درخاک و همچنین بالا بودن میزان سولفاتها وکلریدها و املاح و...در خاک در میزان باربری خاک تاثیر میگذارد . در صورت وجود بیش از مقدار مجاز سولفاتها ونمکها در خاک محل باید بر قسمتهای بتنی سازه که در معرض قرار گیری خاک وآبهای زیر زمینی قراردارند از سیمانهای ضد سولفات استفاده می کنیم.
2ـ میزان آبهای زیرزمینی وسفره های آب زیر زمینی: به علت وجود نداشتن سفره های زیر زمینی در این منطقه وپایین بودن سطح آب زیر زمینی مشکلی از این لحاظ نخواهیم داشت چون می تواند در میزان باربری تاثیر بگذاردو تاثیری در ضریب اطمینان ما نمی گذارد و میتوان به میزان دلخواه گود برداری کرد.
3ـ میزان عمق پی: هرچه عمق بزرگتر باشد حجم گود برداری نیز زیاد ترخواهد شد.
4ـ شرایط آب و هوایی: یکی از پارامترهایی که در عمق گودبرداری مؤثر است عمق یخبندان میباشدکه در مناطق گرمسیر به علت گرم بودن هوا می توان گودبرداری را کمتر انجام داد و همچنین در آب و هوای سرد به علت یخ زدن باید ارتفاع گودبرداری را زیادتر نمود .
برای جلوگیری از عدم ریزش خاکهای اطراف زمین کار که در زیر پی و ساختمانهای مجاور قرار دارد باید در هنگام خاکبرداری با ماشینهای مکانیکی وخاکبرداری با فاصله مجاز از اطراف ساختمانها ودیوارها وپی های مجاورانجام گیردمعمولا با توجه به نوع زمین و نوع ساختمانهای اطراف به فاصله 0.5m ویا 3m انجام گیرد.
پس از انجام خاکبرداری با ماشینهای مکانیکی در محدوده مجاز باید در اطراف ساختمان در جاهایی که ساختمان ویا دیوار قرار دارد باید تنگ گزاری شود که در عكسهای قبل قابل مشاهده است باید به صورت زیر عمل نمود:
1ـ مشخص نمودن جاهایی در کف خاک ساختمان که احتمال عبورفنداسیون وجود ندارد.
2ـ قراردادن تیر آهن وتیر چوبی به صورت عمودی بر دیوار همسایه برجاهای حساس و جاهایی که احتمال ریزش در پی دارد .
3ـ قرار دادن تیر آهنهایی با زوایایی 30 تا 40 درجه و قرار دادن در کف محل خاکبرداری شده در محدوده غیر کاری و محکم کردن جای پای تیر آهن مورب.
موارد زیر می تواند در بهتر عمل کردن تنگ گزاری ها مؤثر باشد:
1ـ گود کردن جای پای تیر آهن مورب و قرار دادن اجسام خارجی از جمله سنگ چوب و اجر در محل پشت تیر آهن به دلیل فرو رفتن در خاک.
2ـ پر کردن فضاهای خالی بین تیر چوبی ویا آهنی حایل دیوارهمسایه با دیوار ویا خاک به دلیل وارد نمودن نیروی گسترده .
3ـ در صورت بودن تیر آهنی در قسمت حایل دیوار بهتر است با تیر آهن مورب به صورت برش اجرا شود.
پس از تکمیل تنگ گذاری اطراف ساختمان نوبت به کندن خاکهای باقیمانده در مجاورت دیوارها وجاهای حساس می رسد که به وسیله نیروی انسانی و وسایل سبک ساختمانی تخریب وبرداشته می شودو باید نکات زیر را در حین خاکبرداری دستی مدنظر گرفت:
ـ در مواقع بارندگی باید اطراف پی ساختمان مجاور با پلاستیک یا دیگر مواد عایق پوشانده شود تا از خیس شدن زیر پی ساختمان مجاور جلوگیری شود .
ـ عملیات تخریب واجرای ستونها مجاور پی اطراف ساختمانهای موجود هر چه زودتر باید انجام گیرد تا احتمال ریزش ساختمان مجاور کمتر شود.
پس از تکمیل خاکبرداری و تنگ گزاری نوبت به اجرای فنداسیون پی ساختمان میرسد که در فصل بعدی توضیح خواهم داد.
فصل سوم :
بتن مگر وکرسی چینی فنداسیون :
بتن مگر : نقشی که بتن مگر در یک سازه ایجاد می کند به هیچ شکل نقش باربری و تحمل بارهای به آمده ناشی از ساختمان نمی باشد و صرفاً نقش جدا کننده بین زمین و بتن فنداسیون را دارد که اگر فرضاً بتن مگر ایجاد نشده باشد خاک زمین همجوار بتن فنداسیون شده و آب شیره ناشی از بتن را جذب می کند و بتن حالت پوکی و تخلخل پیدا کرده و نقش با ربری را از دست خواهد داد .از دیگر موارد استفاده از بتن مگر ایجاد یک سطح صاف برای تمامی قسمتهای زیر پی میباشد که این عمل اگر همراه با تراز کردن باشد نتیجه بهتری خواهد داشت. ملات به کار رفته در این نوع بتن مگر در حدود 100 الی 150 کیلوگرم بر متر مکعب بتن است . مهمترین وظیفه این قشر بتن عبارت است از:
- رگلاژ و ایجاد سطح برای کف پی و شناژ
- ممانعت از تماس مستقیم بتن پی و شناژ با خاک.
ضخامت بتن مگر در نقشه اجرایی تعیین می شود که معمولا cm 10 است.
قبل از اجرای بتن مگر در نقاطی از پی و شناژ ( معمولاً در گوشه ها ) میخهایی کوبیده می شود و با شلنگ تراز ارتفاع بتن مگر تعیین گشته و با ریسمان کار، سطح بتن ریزی مشخص و پس از اجرای بتن مگر میخهایی را بر می دارند و جای آنها با بتن پر می شود.از دیگر موارد استفاده از بتن مگردراستحکام سطح زیرین فنداسیون است که با قسمت قبل کاملا فرق دارد این نمونه بتن مگر معمولادر زمینهای سست اجرا می شود وبا کندن زمین ورساندن به خاک مورد نظر با استفاده از بتن با عیار 250 ــ 200 کیلوگرم بر متر مکعب با سنگهای لاشهای بزرگ در محل فنداسیون پرشده تا به تراز کف فنداسیون برسد. که درساختمانهای شرکت بدلیل خاک برداری به میزان موجود درنقشه وهمچنین چون این واحد و با توجه به نقشه جا نمائی و ارتفاعی در نقشه بتن مگر به حالت معمولی ریخته می شود .ضخامت بتن مگر در حالت معمولی در حدود 5 -10cm می باشد که برای اجرای دقیق آن به وسیله ریسمان کشی انجام می شود .
قبل از اجرای بتن مگر در نقاطی از پی و شناژ ( معمولاً در گوشه ها ) میخهایی کوبیده می شود و با شلنگ تراز ارتفاع بتن مگر تعیین گشته و با ریسمان کار، سطح بتن ریزی مشخص و پس از اجرای بتن مگر میخهایی را بر می دارند و جای آنها با بتن پر می شود وکلیه کفها به وسیله شلنگ خط تراز ،تراز شودتا ضخامت بتن مگر تقر یبا یکسان شود.
کرسی چینی: نقش اصلی کرسی چینی به عنوان قالب برای بتن ریزی فنداسیون می باشد که ارتفاع این کرسی چینی بستگی به ارتفاع فنداسیون میباشد که معمولاً با استفاده از آجر وماسه وسیمان کم عیاراجرامی شود اجرای کرسی چینی به دوصورت است:
1ـ در این حالت فنداسیون در داخل کف خاک خاکبرداری شده اجرا می شود یعنی پس از اتمام خاکبرداری محل دقیق فنداسیون ها مشخص شده و دوبار توسط دست ویا ماشین در خاک حفر میشود این در مواردی است که مقدار خاکبرداری داخل کفهای فنداسیون کم باشد.
2ـ در این حالت فنداسیون و کرسی چینی درکف خاک،خاکبرداری اجرا شده و فضاهای اطراف پایه های فنداسیون و رابط ها با خاکهای اضافی از کندن خاک محل پر میشود.
نکات زیر می تواند دراجرای کرسی چینی قابل قبول باشد:
1ـ آجرکارشده درکرسی چینی میتوانندازآجر تخریب شده ساختمان قبلی (در صورت وجود) استفاده کرد.
2ـ پس از اجرای کرسی چینی برای عدم جذب آب و شیره بتن توسط آجرهای قالبی بهتردر سطح تماس ازمصالح عایق ازجمله پلاستیک استفاده کرد .
3ـ پس از اجرای فنداسیون می توان آجر های کار شده را دوباره تخریب کرده و دوباره در جاهای دیگر ساختمان کار کرد.
4ـ سطح پشتی آجر کرسی چینی شده را باید پر از خاک و یا لااقل با شیب حدود45 درجه پرنمود تا در هنگام بتن ریزی تخریب نشود.
پی و شناژ :
پی در ساختمان وظایف مهمی را ایفا می کند از آن جمله دو مورد آن عبارت است از :
1- محافظت پایه ساختمان در مقابل عوامل جوی.
2-انتقال نیروی وارده از ستون یا دیوارها به زمین.
اشکال و انواع پی در ساختمان ها متفاوت می باشد و تماماً بستگی به نوع سازه، تعداد طبقات ، بارهای وارده ، نوع زمین و عوامل مهم دیگری دارد. از انواع پی ها به این موارد اشاره نمود:
پی های منفرد، پی های نواری ، پی های مرکب ، پی های گسترده و ..........
در اغلب ساختمان های معمولی چند طبقه در صورتی که مسله خاصی از نظر نوع زمین وجود نداشته باشد و ابعاد پی ها زیاد بزرگ نباشد ، از پی های منفرد و شناژ های ارتباطی استفاده می شود . پی های تکی وظیفه اصلی انتقال بار وارده و احتمالاً لنگر از ستون به زمین را دارند و شناژ ها که به کلاف نیز نامیده می شوند و وظیفه آنها اتباط پی ها با هم برای جلوگیری از نشستهای غیر یکسان و مقابله با نیروهای جانبی را دارند .
شناژ ها به شکل تیرهای بتنی با مقطع مستطیلی و با میلگرد ساخته می شود و با رعایت نکات اجرایی که در ادامه توضیح داده خواهد شد، با پی ها کاملاً متصل شده و یکپارچگی سازه را تامین می نماید .
که در این پروژه از پی های نواری و شناژ های ارتباطی استفاده گردیده است. برای اجرای پی ها و شناژهای ارتباطی این پروژه خاک برداری انجام شده است و تمام پی های آنها در یک سطح قرار دارند.
به این ترتیب که بعد از خاک برداری بوسیله یک نقشه بردار حرفه ای محل پی ها و شناژ ها کاملاً مشخص شده و با گچ روی آن محل ها را مشخص می کنند که بعد از آن بتن مگر و مراحل بعدی انجام می شود .
فصل چهارم:
آرماتور بندی پی:
توضیحات تئوری و با توجه به محاسبات انجام شده ونقشه های دردسترس که در آن شماره میلگرد ها و تعداد آنها مشخص شده است که این تشخیص و یا محاسبات معمولا با توجه به میلگردهای موجود دربازارمیباشدکه از لحاظ اقتصادی نیز به صرفه درآمد و این میلگردهای مورد نیازرا از بازار تهیه نموده و به کارگاه انتقال می دهیم .انبار کردن میلگرد هادرکارگاه بایددروضعی مناسب به نحوی که بتوان به سادگی میلگردهای مورد نظر را شناسایی کرده و از انبار برداشت کرد و برای جلو گیری از زنگ زدگی و آلودگی میلگردهاباید از تماس مستقیم با زمین جلوگیری شودکه میتوان با گذاشتن تعدادی تیر چوبی در فواصل مناسب در برخورد با زمین جلوگیری کردو در مواقع بارندگی می توان با پهن کردن پلاستیکهای عایق رطوبتی (نایلون) از خیس شدن آنها جلوگیری کرد. سپس اقدام به بریدن میلگردها در اندازه های مشخص شده در نقشه استراکچر کرد و پس از خم کردن و قلاب کردن میلگرد لازم اقدام به بافتن میلگردها طبق نقشه های خواسته شده توسط مفتولهای سیمی (سیم اسپوک) ی نماییم.
نکته قابل نظر اینکه نوع میلگردها از نظر مقاومت دقیقا باید بر اساس نقشه اجرا و از استفاده خاموتهای حرارتی که به صورت دست ساز و با خم کردن ورق و یا کشیدن میلگردها بدست می آید جدا خوداری شود .
مهمترین دلیل استفاده از میلگردها در بتن تامین مقاومت سازه در مقابل کشش است چون بتن در مقابل تنش های کششی ضعیف تر است و در اثر این تنشها ترکهایی در آن ایجاد میگردد ، لذا برای جلوگیری از به وجود آمدن این ترکها از میلگرد های فولادی استفاده می شود. میزان مصرف در بتن بستگی به نوع فولاد ، مقاومت بتن و محاسبات انجام شده دارد که پس از انجام محاسبات مقدار و توزیع میلگردها در نقشه های اجرایی مشخص می گردد.
میلگردهایی که در پی های نواری بکار می رود به صورت شبکه های میلگرد است که به آن ها حصیری یا شطرنجی نیز گفته می شود.میلگرد ها را بصورت شطرنجی از دو طرف به فاصله تعیین شده در نقشه قرار داده و با سیم نازک فولادی به قطر 1.5تا 2 میلیمتر به هم بسته و محکم می کنند در مواردی از جوش برای اتصال آنها استفاده می شود ابتدا و انتهای میلگردها معمولاً به اندازه ده برابر قطر میلگرد قلاب می شود.
البته این کاردر مورد میلگردهای آجدار کافی است بصورت قائمه باشد طول پشت تا پشت میلگردها بایستی به نحوی باشد که معمولاً 5cmپوشش برای آن ها در نظر گرفته شود میلگردهای شناژ های ارتباطی در ساختمانهای معمولی ، قاعدتاً از حد آیین نامه ای تجاوز نمی کند و به هر حال مقدار توزیع آن ها در نقشه ها تعیین شده است این میلگردها در اندازه های مشخصه در نقشه قطع شده و پس از خم کردن و تهیه خاموتها در محل شناژها این میلگردها را به هم مونتاژ می شود مونتاژ این میلگردها با استفاده از سیم پنبه ای انجام می شود پوشش میلگردهای شناژ نیز معمولا 2-5 cmمی باشد و پوشش از کف نیز حداقل 5 cm است
چون ممکن است در برخی موارد طول میلگردهای اصلی موجود کوتاهتر از این آرماتور ها صرفه اقتصادی ندارد ، میلگردها بصورت دو تکه بکار می روند ولی در محل وصله میلگرد ها با بستی 40 برابر قطر آرماتورها روی هم قرار گیرد و با سیم پنبه ای کاملاً بسته می شوند که به این کار اورلب گویند.
خاموتها که در شناژ استفاده می شود دو وظیفه را عهده دار هستند یکی از وظایف خاموتها مونتاژ آرماتورهای اصلی و وظیفه دیگر و اصلی آنها تامین مقاومت برشی شناژها است .
چنانچه ذکر شد میلگردهای شناژ و فونداسیون بایستی دارای cm 5 تا 7 فاصله از کف داشته باشد بهترین روش اجرایی برای رعایت این فاصله که پوشش نامیده می شود استفاده از لقمه های بتنی زیر میلگردها در کف پی و شناژ می باشد که در این کارگاه استفاده نشده است . هنگام ریختن بتن در قالب تکه هایی از سیم های نازک فولادی در هر کدام از این قطعات قرار داده می شود این سیمها هنگام قرار دادن لقمه ها بتنی زیر میلگردها به آنها بسته شده و از جا به جا شدن آن ها جلوگیری می شود البته در این پروژه بیشتر از سنگ و قطعات شکسته بلوکها برای حفظ فاصله آرماتورها با بتن مگر استفاده شده است.

فصل ششم :
بتن ریزی فنداسیون:
روشهای زیادی وجود داردتا در پروژه های بزرگ هم از لحاظ اقتصادی پروژه بهینه باشد و هم از لحاظ علمی ،با تمام قوانین اجرا شود که این موارد در بتن سازی وبتن ریزی می تواند شامل مواردی باشند ازجمله :
اول اینکه ،در پروژه های بزرگ احتیاج به شن وماسه داریم که اگرمعدنی از شن وماسه داشته باشیم هم از لحاظ زمانی هم ازلحاظ اقتصادی به صرفه تر خواهد بود که با راه اندازی معدن وتولید شن وماسه وحمل مصالح تولید شده به کارگاه میتوانیم گامی مثبت دراجرای پروژه های بتنی انجام دهیم چرا که شن وماسه از ملزومات اصلی کارهای بتنی می باشد.سپس باتهیه سیمانهای لازم برای اجرا وحمل آن به کارگاه و کنترل کمی وکیفی وانبار کردن سیمان درکارگاه در شرایط مناسب ، چرا که باید از مصرف سیمانهای فاسد خودداری کرد.یکی از ملزومات دیگر بتن ،آب می باشد که میتوان پس ازتأمین آب وایجادمخزن مناسب برای ذخیره کردن آن به مقدار کافی اقدام نمائیم.پس از انجام این مراحل ،میتوانیم با انجام دادن آزمایشهایی برای بدست آوردن بتنی عالی اقدام نمائیم .که در زیر تعدادی از آنهانام برده شده است:
1- تعیین نسبتهای اختلاط برای دستیابی به بتن مورد نظر.
2- برداشت مصالح مطابق نسبتهای تعیین شده و اختلاط آنها بنحو مطلوب.
3- کنترل کیفیت بتن در مراحل مختلف.
از آزمایشهای دیگر می توان موارد زیر را نام برد:
1ـ تعیین میزان کارائی بتن توسط آزمایش اسلامپ.
2ـ تعیین ومشخص کردن مقدار آب اختلاط بتن برحسب اندازه تاحداکثردانه ها وشکل دانه ها ونوع دانه بندی ومقدار حباب هوا ومیزان اسلامپ .
3ـ تعیین نسبت،آب به سیمان که دراین مرحله می بایست دو ضابطه را در نظر گرفت:
الف) مقاومت که در اصل می بایست از مقاومت میانگین نمونه استوانه ای استفاده شود.
ب) میزان اسلامپ و یا وارفتگی ویا کارائی بتن با توجه به آزمایش اسلامپ. 4ـ تعیین مقدار سیمان که با توجه به نسبت وزنی آب به سیمان از گام سوم ومقدارآب ازگام دوم و مقدار وزنی سیمان از رابطه( 1) بدست می آید.
نسبت آب به سیمان = وزن سیمان / وزن آب
5ـ تعیین وزن شن که بر حسب حداکثر اندازه دانه هاو جدول نرمی ماسه ها،بهترین حجم شن درواحد حجم بتن در جداولی که موجود می باشدبدست می آید.
6 ـ تعیین وزن مخصوص بتن تازه که با توجه به حداکثر اندازه دانه ها، وزن مخصوص بتن تازه و به عبارت دیگر وزن یک متر مکعب بتن بدست می آید.
7ـ تعیین وزن ماسه که از کم کردن وزن مخصوص از وزن شن و وزن سیمان و وزن آب بدست می آید.
اختلاط بتن :
برای اختلاط بتن در صورتی که حجم بتن لازم کم باشد از بتونیرهای کوچک مکانیکی (mixer) با ظرفیتهای کم تاحدود 500litوبرای جاهایی که حجم بتن لازم متوسط باشد از بتونیرهای با ظرفیت بیشتر بین 500 تا 1000 لیتر استفاده کرد و در بتن ریزهای حجیم از مخلوط کنهای بزرگتر استفاده می شود.باید دانست که در بتن ریزیهایی کم نسبت اختلاط به صورت حجمی میباشد که نمونه بارز آن در کارهای کوچک دیده می شود که با بیل دستی با پیمانه های مخصوص انجام میگیرد.ولی دربتن ریزیهای حجیم نسبت اختلاط وزنی میباشد. و حسن این روش وزنی دقت وسرعت آن است.پس از وزن کردن مصالح ،مصالح را توسط تسمه نقاله یا لودر یا دراگلاین یا در کارهای خیلی کوچک با بیل های دستی درون جام ریخته می شود.آب لازم نیز توسط شلنگ به طور جداگانه درون جام هدایت می گردد که مقدار آن نیز توسط دستگاه تنظیم می گردد و در کارهای کوچک توسط پیمانه های کوچک آب اضافه می گردد که مقدار آن نیز توسط کاربر دستگاه تنظیم می گردد.بعد اضافه کردن مصالح لازم اختلاط صورت می گیرد که زمان آن نیزمی بایست طبق استاندارد های مختلف صورت گیرد ولی در مواقعی به علت کارآِِ یی کم مخلوط کن این زمان تغییر می کند.
ویبره کردن بتن:
از اساسی ترین مسائل مهم اجرایی در بتن ریزی ویبره کردن بتن است که در صورت عدم رعایت آن حبابهای هوا داخل بتن مانده و سبب پوکی و از دست دادن
مقاومت بتن می گردد ، همچنن ممکن است باعث یخ زدگی در بتن نیز بشود . بدین لحاظ هنگام بتن ریزی به روش های مختلف عمل ویبره بتن انجام می گردد. امروزه اکثراً از ویبراتورهای برقی، بنزینی یا دیزلی استفاده می شود ویبراتور مورد استفاده در این کارگاه شامل یک موتور بنزینی با یک شلنگ ویبره که قسمت سر آن فلزی است. در هر لایه از بتن ریزی سر شلنگ را داخل بتن قرار داده و به آرامی اجازه می دهیم توسط سنگینی و لرزش خود ویبراتور به داخل بتن فرو رود. ویبراتور باید در فواصل مناسب در بتن فرو برده شود و در هر مرحله فقط تا جایی مقداری شیره بتن شروع به بیرون آمدن می کند که مشخص می شود که تمام هوای بتن خارج شده است و ویبره کامل است.
نگهداشتن بیش از اندازه ویبراتور داخل بتن باعث جدا شدن دانه ها و شیره بتن از یکدیگر می گردد دانه های درشت بتن در زیر دانه های ریز و شیره بتن در بالا قرار گرفته و باعث ضعف بتن می شود در گوشه های پی ها و در مجاورت آرماتور ها بایستی دقت کافی می شد که ویبره کامل انجام گیرد چون معمولاً این محلها بتن جا نیفتاده و بعضاً خالی می مانند در نتیجه از درگیری بتن و فولاد کاسته می شود و این دو با هم خوب کار نمی کنند.
از جمله نکاتی که در حین عملیات بتن ریزی باید دقت گردد ، جلوگیری از اضافه کردن آب به بتن داخل تراک میکسر است که باعث به هم خوردن نسبت آب به سیمان بتن و بعضاً از دست دادن چسبندگی آن می گردد.
همچنین از تخلیه سریع بتن که باعث به هم خوردن آرماتورها و قالب بندی می گردد و مهمتر از آن سبب جدا شدن دانه های بتن از یکدیگر می شود نیز باید جلوگیری شود.
از انواع مخلوط کنها (mixer) می توان نمونه های زیر را نام برد:
1. مخلوط کن با جام دوار 2. مخلوط کن با جام ثابت 3.کامیونهای مخلوط کن
بتن مورد نیاز ما در این قسمت توسط مخلوط کن با جام دوار و با كمك و با بالابر انجام شد . در بتن ریزی با استفاده از (chalk line) كه با دوربین نقشه برداری تراز یابی می شود سعی می شود كه سطح بتن را صاف و همتراز كنیم.
- سیمان تهیه شده از كارخانه سیمان اصفهان می باشد و از نوع تیپ یك می باشد.
در این سا زه حجم بتن فنداسیونm³200و قالب ندی فنداسیون ²m 250 می باشد.
برای ساخت بتن از پیمانه ها و مواد زیر استفاده می کنیم :
1گاری شن درشت دانه(بادامی)
1 گاری ماسه (شکسته)
1گاری ماسه شسته
1گاری سیمان
4سطل آب
- در این سازه
عیار بتن فنداسیون 300 کیلو گرم بر متر مکعب
عیار بتن سقف 400 کیلو گرم بر متر مکعب
عیار بتن ستون 350 کیلو گرم بر متر مکعب
عیاربتن مگر 150 کیلو گرم بر متر مکعب
مقاومت فشاری نمونه استوانه ای 28 روزه Cm² kg/ 210 می باشد .
و مقاومت فشاری نمونه ای مکعبی 28 روزه kg/cm² 252 می باشد .
فصل هفتم :
ستونها:
برای اجرای ستونها ،دیوارها وسایر اعضای قائم که انتقال بار از طریق آنها صورت می گیرد تقدم وتاخرمراحل اجرائی وکنترلها به شرح زیر می باشد:
ابتدا با کنترل کردن محورها وبا تأثیر کنترل ،اجازه برای آرماتوربندی داده می شود ،بعد با کنترل شکل و بویژه اجزای تشکیل دهنده شبکه آرماتورعرضی ،قطر یا طول ،تعداد و پاکیزگی میلگردها (نوع آنها در موقع تحویل کنترل شده) از داشتن این موارد اطمینان حاصل می کنیم.سپس با انجام قالب بندی وتثبیت موقعیت قالب وتثبیت موقعیت قفسه آرماتور توسط فاصله نگهدارها،عملیات قالبندی را به اتمام میرسانیم وبعد از این موارد با کنترل شکل ابعاد موقعیت و کیفیت سطوح، آب بندی درزها، استحکام و پایداری شکل قالب و اجزای نگهدارنده آن و چگونگی تثبیت قفسه آرماتور نسبت به قالب ودادن اجازه بتن ریزی ، مشروط به آمادگی و کنترل آمادگی بتن ریزی مطابق «برگ اجازه بتن ریزی» و در صورت مهیا بودن مصالح (به مقدار لازم که تمام شدن آنها باعث توقف کار نشود) ، مقدمات را برای انجام بتن ریزی آماده می کنیم.البته قبل از این مورد باید وسایل و تجهیزات برداشت،مشخص بودن نسبتهای اختلاط ،آماده بودن وسایل اختلاط ،حمل، ریختن ، جا دادن و متراکم کردن وبالاخره آماده بودن امکانات برای بتن ریزی و کنترل کیفیت بتن و نمونه برداری ،ساختن و نگهداری آزمونه و آزمایش آنهاو امکانات عمل آوردن بتن ریخته شده را آماده می کنیم .بعد از این موارد بتن ریزی آغاز شده وکنترلهای کیفی لازم نیزدرهنگام بتن ریزی بر روی آن انجام می شود. سپس بعد از گرفتن بتن

تكنیك های شناسایی ریسك های پروژه

-
-
امیرحسین ستوده بیدختی
تكنیك های مختلفی برای شناسایی ریسك های پروژه وجود دارد. بعضی از تكنیك ها برای شرایط ویژه مناسب هستند وبعضی دیگر بر مبنای نوع ودرجه ریسك استفاده می شوند. اما معمولاً تكنیكهای ریسك برمبنای درجه ریسك پروژه انتخاب می شوند . در ادامه روشها وتكنیكهایی را كه در شناسایی ریسك پروژه ها مورد استفاده قرار می گیرند، بررسی خواهیم كرد.

 

 

طوفان ذهنی

 

روش طوفان ذهنی یك روش حل مساله است كه در رشته های گوناگون مورد استفاده قرار می گیرد . در این روش افراد ایده ها وراه حلهای خود را برای حل مساله بیان می كنند واعضای دیگر گروه هیچگونه قضاوتی درخصوص ایده ها ورا هحلها ارائه نمی كنند. روش طوفان ذهنی ، روش موثری است كه از تعاملات اجتماعی بین افراد درگیر در فرایند شناسایی ریسك پروژه بوجود می آید . البته زمانی این روش بیشترین كارایی را خواهد داشت كه معیارها محتوا ) وتصمیمات اتخاذ شده ( فرایندها ) از یكدیگر مجزا شده باشند. در این صورت افراد تصمیم گیر بیشترین استفاده را از این روش خواهند كرد بنابراین تركیب اعضای تیم ریسك پروژه بسیار مهم است. بیان صحیح ریسك پایه اصلی تحلیل ریسك است . بعنوان مثال در صورتی كه باید این موضوع بدین .« ارتباطات یك مساله است » : می توان از بیان ناصحیح ریسك در یك پروژه بعبارت مقابل اشاره كرد .[3]« اگر مشكل مخابراتی كاملاً حل نشود ، كوشش ما در حل مساله ارتباطی در محیط پروژه بی فایده خواهد بود » : صورت بیان شود.

 

روش دلفی

 

در سال 1964 برای استفاده در پیش بینی رویدادهای آتی طراحی گردید . با استفاده از روش دلفی، Rand روش دلفی توسط شركت طراحی می شوند بصورتی قرار open‐ended سوالها به صورت می گیرند كه تمام حالت مختلف سناریوهای ریسك پروژه را نشان دهند. مدیر پروژه برای تعیین احتمال وقوع ریسك و تاثیراتی كه بزودی عملكرد، هزینه، زمان بندی پروژه می گذرد و از این تحلیل استفاده می كند.

 

چك لیست

 

چك لیست ها بطور معمول بیشتر زمانی استفاده می شوند كه ریسك ها بصورت قاعده مند تعریف شده اند . در چك لیست از منابع و جزئیات مشترك ریسك ها استفاده می شوند. در هر چك لیست ریسك های هر بخش را تحت یك عنوان كلی دسته بندی می كنند . به عنوان مثال می توان ریسك های پروژه در 3 بخش مشتریان، محیط پروژه و پیمانكاران به صورت زیر دسته بندی كرد.

 

 

بخش محیط پروژه

 

افزایش هزینه،زمان 

كیفیت پایین 

اطلاعات ناكافی برای طراحی وتوانایی ساخت 

HSE تغییرات آب وهوایی و 

 

 

بخش پیمانكاران

 

عملكرد پیمانكاران 

تعریف نامناسب پروژه وسازماندهی نامناسب، تخمین نامناسب 

نرخ تورم وارز 

 

مصاحبه

 

مدیر پروژه باید مصاحبه های ساخت یافته ای را با متخصصین انجام دهد. این كار به شناسایی ریسك های پروژه كمك شایانی خواهد كرد. در این روش اطلاعات بصورت رودرو، تلفنی ویا از طریق پست الكترونیكی باشد. مصاحبه با افراد دارای تجربه در پروژه های مشابه یكامكان بالقوه برای شناسایی ریسك های پروژه می باشد.

 

تحلیل سناریو ، درخت رویدادها، درخت شكست ها

 

تحلیل سناریوی زمانی استفاده می شود كه دامنه احتمالات گسترده باشد. سناریوها بایستی به دقت انتخاب شوند به گونه ای كه بتوانند تمامی حالات ممكن را پوشش دهند. روش های طوفان ذهنی ودلفی در تحلیل مقدماتی سناریوها مفید واقع می شوند . تحلیل درخت شكست ودرخت رویداد ها كه از تكنیكهای تحلیل تصمیم می باشند بمنظور بازنگری سناریوها مورد استفاده قرار گیرند .تحلیل درخت شكست یك روش مهندسی سیستمها برای بیان تركیب منطقی وضعیتها وحالات سیستم های مختلف است. در این روش، با حركت رو به عقب راههای مختلف ممكن و تناوب آنها بررسی می شود.

(RBS) ساختار شكست كار ریسك

داده های ریسك می تواند سازماندهی ودارای ساختار شود ؛ بطوریكه بتوان برای ریسك های پروژه یك استاندارد مناسب وقابل فهم برای مدیریت پروژه آماده نمود . این فرآیند ساختار شكست ریسك نیز كمك RBS ، كمك می كند تا فعالیتهای یك پروژه بصورت كاملاً دقیق شناسایی شوند WBS نامیده می شود. همان طور كه ( RBS ) می كند كه ریسك های پروژه بصورت كاملاً شفاف شناسایی وتعریف شوند. بعنوان یك فهرست كلی بمنظور پوشش دادن RBS یك ساختار سلسله مراتبی برای ریسك های پروژه ارائه می كند. بالاترین سطح RBS می تواند بعنوان RBS استفاده كرد. بعلاوه check list ریسك های پروژه استفاده می شود و از پایین ترین سطح آن می توان بعنوان یك یك لیست ساخت یافته از ریسك های شناسایی شده با دیگر روشها استفاده شود. این قابلیت كمك می كند كه فواصل ونقاط كور در ریسك دیده شده و مورد توجه واقع گردند تا هرگونه دوبار هكاری را نمایان كنند.

 

ابزارها وروشهای دیگر

 

بعضی از ابزارها وروشهایی كه بمنظور شناسایی ریسك بكار می روند عبارتند از:

 

پرسشنامه شناسایی ریسك 

 

این پرسشنامه به اعضای تیم پروژه در شناسایی ریسك های فنی وغیرفنی پروژه كمك می كند . پرسشنامه شناسایی ریسك پروژه ،ابزاری مناسب بمنظور به اشتراك گذاشتن دانش افراد كلیدی پروژه در دوره عمر پروژه است.

 

SWOT تحلیل 

با استفاده از این روش اعضای تیم پروژه می توانند ارزیابی كاملی از فرصتها، تهدیدها ونقاط قوت وضعف پروژه بدست آورند.

 

نمودار اثر

 

انجمن مهندسی و مدیریت ساخت ایران (ICEMA) Iran construction Engineering management association

یك روش بسیار ساده بمنظور تشریح مساله است با استفاده از این نمودار بخشهای مختلف وملزومات پروژه شامل تصمیمات ، عدم قطعیت ها واهداف وچگونگی ارتباط آنها با همدیگر مشخص می شود همچنین در این روش، تاثیرات ریسك ها بر همدیگر نشان داده می شود. اهمیت این روش ، شناسایی نواحی اثر است. 

 

مراحل پی سازی

-
-
امیرحسین ستوده بیدختی
زمینهای ماسه ای

زمینهای ماسه ای بیشتر در كنار دریا وجود دارد . اگر زمین از ماسه خشك تشكیل شده باشد ، تا یك طبقه ساختمان را تحمل می كند و 1.5 كیلوگرم بر سانتیمتر مربع می توان فشار وارد آورد . ولی در صورتی كه ماسه آبدار باشد قابل ساختمان نیست ، چون ماسه آبدار حالت لغزندگی دارد و قادر نیست كه بار وارد را تحمل كند بنابراین ماسه از زیر پی می لغزد و جای خالی خود را به پی می دهد و پایه را خراب می كند

زمینهای دجی 

زمین دجی زمینی است كه از شنهای درشت و ریز و خاك به هم فشرده تشكیل شده است و به رنگهای مختلف دیده می شود دج زرد ، دج سیاه ، دج سرخ ، این نوع زمین ها برای ساختمان مرغوب و مناسب است زمینهای رسی اگر رس خشك و بی آب و فشرده باشد ، برای ساختمان زمین خوبی محسوب می شود ، و تحمل فشار لازم را دارد . ولی اگر رس آبدار و مرطوب باشد قابل استفاده نیست و تحمل فشار ندارد ، خصوصاً اگر ساختمان در زمین شیب دار روی رس آبدار ساخته شود فوری نشست می كند و جاهای مختلف آن ترك بر می دارد و خراب می شود . و اگر ساختمان در زمین آبدار با سطح افقی ساخته شود به علت وجود آب فشار را به همه نقاط اطراف خود منتقل می كند و دیوارهای كم ضخامت آن ترك بر می دارد

زمینهای سنگی

زمینهای سنگی بیشتر در دامنه كوهها وجود دارد و از تخته سنگها ی بزرگ تشكیل شده و برای ساختمان بسیار مناسب است زمینهای مخلوط

این نوع زمینها از سنگ درشت و شن و خاك رس تشكیل شده اگر این مواد كاملا به هم فشرده باشند برای ساختمان بسیار مناسب است و اگر به هم فشرده نباشد و باید از ایجاد ساختمان به روی این نوع زمینها احتراز كرد

زمینهای بی فایده

زمینهای بی فایده مانند باتلاق ها و زمینهای جنگل كه از خاك و برگ درختان تشكیل شده است . در این نوع زمین ها باید زمین آنقدر كنده شود تا به زمین سفت و طبیعی برسد

آزمایش زمین

گاهی پس از پی كنی به طبقه ای از زمین محكم و سفت می رسند و پی سازی را شروع می كنند ولی پس از چندی ساختمان ترك بر می دارد . علت آن این است كه زمین سفتی كه به آن رسیده اند از طبقهُ نازكی بوده است و متوجه آن نشده اند ولی برای اطمینان در جاهای مختلف زمین می زنند تا از طبقات مختلف زمین آگاهی پیدا كنند و بعد شفته ریزی را شروع می كنند این عمل را در ساختمان گمانه زنی (سنداژ) می گویند

امتحان مقاومت زمین

یك صفحه بتنی 20*20*20 یا 20*50*50 از بتن آرمه گرفته و روی آن به وسیلهُ گذاشتن تیرآهنها فشار وارد می آورند . وزن آهنها مشخص و سطح صفحه بتن هم مشخص است فقط یك خط كش به صفحه بتنی وصل می كنند و به وسیله میلیمترهای روی آن میزان فرورفتگی زمین را از سطح آزاد مشخص و اندازه گیری می كنند ولی اگر بخواهند ساختمانهای بسیار بزرگ بسازند باید زمین را بهتر آزمایش كنند . برای ای منظور با دستگاه فشار سنج زمین را اندازه گیری می كنند و آزمایش فوق برای ساختمانهای معمولی در كارگاه است

پس از عملیات فوق پی كنی را آغاز میكنند و پس از پی كنی شفته ریزی شروع می شود

توجه شود این عمل همان آزمایش بارگذاری صفحه است كه در درس مهندسی پی جزء آزمایش های محلی و مهم محسوب میشود البته از آنجا كه انجام عملیات مكانیك خاك برای ساختمانهای معمولی صرفه اقتصادی ندارد ، انجام این آزمایش در سازمانهای و اداره های دولتی و یا ساختمانهای بلند انجام می شود

افقی كردن پی ها (تراز كردن)

برای تراز كردن كف پی ساختمانها از تراز های آبی استفاده می كنند در دیوارهای طویل چون كار شمشه و تراز كردن وقت بیشتری لازم دارد ، برای صرفه جویی در وقت از سه T می توان استفاده كرد بدین معنی كه T اول را با T دوم تراز می كنند و T سوم را در مسافت مسیر به طوری كه سه T در یك ردیف قرار بگیرد قرار می دهند از روی T اول و دوم كه با هم برابر هستند T سوم را میزان و برابر می كنند و پس از آنكه T سوم برابر شد T اول را بر می دارند و به فاصله بیشتری بعد از T سوم قرار می دهند ، دوباره T دوم و سوم را با T چهارم كه همان T اول می باشد برابر می كنند و دنباله این ترازها را تا خاتمه محل كار ادامه می دهند

البته این طریق تراز كردن بیشتر در جاده سازی و زمین های پهناور به كار می رود

شفته ریزی

كف پی ها باید كاملا افقی و زاویهُ كف پی نسبت به دیوار پی باید 90 درجه باشد . اول كف پی را باید آب پاشید ، تا مرطوب شود و واسطهای بین زمین و شفته وجود نداشته باشد ، و سپس شفته را داخل آن ریخت

شفته عبارت است از خاك و شن و آهك كه به نسبت 200 تا 250 كیلوگرم گرد آهك را در متر مكعب خاك مخلوط می كنند و گاهی هم در محلهایی كه احتیاج باشد پاره سنگ به آن می افزایند . شفته را در پی می ریزند و پس از اینكه ارتفاع شفته به 30 سانتیمتر رسید آن را در یك سطح افقی هموار می كنند و یك روز آن را به حالت خود می گذارند تا دو شود یعنی آب آن یا در زمین فرو رود و یا تبخیر گردد

پس از اینكه شفته دو نم شد آن را با وزنهُ سنگینی می كوبند كه به آن تخماق میگویند و پس از اینكه خوب كوبیده شد دوباره شفته را به ارتفاع 30 سانتیمتر شروع می كنند و عمل اول را انجام می دهند . تكرار این عمل تا پر شدن پی ادامه دارد

در ساختمان ها كه معمولاً در گود یا پی كنی عمل تراز كردن انجام میگیرد محل كار در پی كه پیچ و خم زیادی دارد و تراز كردن با شمشه و تراز مشكل می باشد از تراز شلنگی استفاده می كنند . بدین ترتیب یك شلنگ چندین متری را پر از آب می كنند به طوری كه هیچ گونه حباب هوایی در آن نباشد و آن را در پی محل هایی كه باید تراز گردد به گردش در می آورند و نقاط معین شده را با هم تراز می كنند . آب چون در لوله هایی كه به هم ارتباط دارند در یك سطح می ماند بنابراین چون شلنگ پر از آب می باشد در هر كجا كه شلنگ را به حركت در آورند آب دو لوله استوانه ای در یك سطح می باشد بنابراین دو نقطه مزبور با هم تراز می باشند بشرط آنكه مواظبت كنیم كه شلنگ در وسط بهم گره خوردگی یا پیچش پیدا نكرده باشد تا باعث قطع ارتباط سیال شود كه دیگر نمی توان در تراز بودن آنها مطمئن بود

تراز كردن گاهی بوسیله دوربین نقشه بر داری (نیو) انجام می گیرد یعنی محلی را در ساختمان تعیین نموده دوربین را در محل تعیین شده نصب می كنند و با میر ( تخته های اندازه گیری ارتفاع در نقشه برداری ) یا ژالون ( چوب های نیزه ای یا آهنی كه هر 50 سانتیمتر آنرا به رنگهای سفید و قرمز رنگ كرده اند كه از پشت دوربین بخوبی دیده بشود ) اندازه گرفته و تراز یابی می كنند . تراز كردن با دوربین بهترین نوع تراز یابی می باشد

در زمین هایی مانند زمین های شهر كرمان از آنجایی كه از زمانهای قبل قنواتی وجود داشته و بتدریج آب آنها خشك شده در زیر زمین وجود داشته و بعد از مدتی بدون رعایت مسائل زیر سازی درون آنها خاك ریخته اند و برای شهر سازی و خیابان كشی كه سطح خیابان ها را بالا می آورده اند و به ظاهر در سطح زمین و حتی در عمق های 3 تا 4 متری اثری از آنها نیست اگر سازه ای روی این زمین بنا شود پس از مدتی و بسته به عمق قنات و شرایط جوی مثلاً بعد از آمدن یك باران سازه نشست می كند و در بسیاری از مواقع حتی تا 100 درصد خسارت می بیند و دیگر قابل استفاده نیست اگر در چنین ساختمان هایی از شفته آهك استفاده شود باعث تثبیت خاك می شود و بروز نشست در ساختمان جلوگیری می كند

پی سازی

بعد از اینكه عمل پی کنی به پایان رسید را باید با مصالح مناسب بسازند تا به سطح زمین رسیده و قابل قبول برای هر گونه بنا باشد مصالحی كه در پی بكار میرود باید قابلیت تحمل فشار مصالح بعدی را داشته باشد و ضمناً چسبندگی مصالح نسبت به یكدیگر به اندازه ای باشد كه بتوانند در مقابل بارهای بعدی تحمل كند و فشار را یكنواخت به تمام پی ها انتقال دهد چون هرچه ساختمان بزرگتر باشد فشارهای وارده زیادتر بوده و مصالحی كه در پی بكار می رود باید متناسب با مصالح بعدی باشد

پی سازی را با چند نوع مصالح انجام می دهند مصالحی كه در پی بكار می رود عبارتند از شفته آهكی ، پی سازی با سنگ ، پی سازی با بتن ، پی سازی با بتن مسلح

پی سازی با سنگ

پس از اینكه عمل پی كنی به پایان رسید پی سازی با سنگ باید از دیوارهایی كه روی آن بنا میگردد وسیع تر بوده و از هر طرف دیوار حداقل 15 سانتیمتر گسترش داشته باشد یعنی از دو طرف دیوار 30 سانتیمتر پهن تر می باشد كه دیواری را رد وسط آن بنا می كنند ، پی سازی با سنگ با دو نوع ملات انجام می شود چنانچه بار و فشار بعدی زیاد نباشد ملات سنگها را از ملات گل و آهك چنانچه فشار و بار زیاد باشد ملات سنگ را از ملات ماسه و سیمان استفاده می كنند اول كف پی را ملات ریزی نموده و سنگها را پهلوی یكدیگر قرار میدهند و لابِلای سنگ را با ملات ماسه و سیمان پر میكنند (غوطه ای) به طوری كه هیچ منفذ و سوراخی در داخل پی وجود نداشته باشد و عمل پهن كردن ملات و سنگ چینی تا خاتمه دیوار سازی ادامه پیدا می كند

پی سازی با بتن

پس از اینكه كار پی كنی به پایان رسید كف پی را به اندازه تقریبی 10 سانتیمتر بتن كم سیمان بنام بتن مِگر می ریزند كه سطح خاك و بتن اصلی را از هم جدا كند روی بتن مگر قالب بندی داخل پی را با تخته انجام میدهند همانطور كه در بالا گفته شد عمل قالب بندی وسیع تر از سطح زیر دیوار نقشه انجام میگیرد تمام قالب ها كه آماده شد بتن ساخته شده را داخل قالب نموده و خوب می كوبند و یا با ویبراتور به آن لرزش وارد آورده تا خلل و فرج آن پر شود و چنانچه بتن مسلح باشد ، داخل قالب را با میله های گرد آرماتور بندی و بعد از آهن بندی داخل قالب را با بتن پر میكنند 

بتن ریزی در پی و آرماتور داخل آن به نسبت وسعت پی برای ساختمان های بزرگ قابلیت تحمل فشار هر گونه را میتواند داشته باشد و بصورت كلافی بهم پیوسته فشار ساختمان را به تمام نقاط زمین منتقل می كند و از شكست و ترك های احتمالی جلو گیری بعمل می آورد

پی سازی و پی كنی با هم

در بعضی مواقع ممكن است زمین سست بوده و پی كنی بطور یكدفعه نتواند انجام پذیرد و اگر بخواهیم داخل تمام پی ها را قالب بندی كنیم مقرون به صرفه نباشد در این موقع قسمتی از پی را كنده و با تخته و چوب قالب بندی نموده شفته ریزی می كنیم پس از اینكه شفته كمی خود را گرفت یعنی آب آن تبخیر و یا در زمین فرو رفت و دونم شد پی كنی قسمت بعدی را شروع نموده و با همان تخته ها ، قالب بندی می كنیم بطوریكه شفته اول خشك نشده باشد و بتواند با شفته اول خشك نشده باشد و بتواند با شفته بعد خودگیری خود را انجام داده و بچسبد این نوع پی سازی معمولاً در زمین های نرم و باتلاقی ، خاك دستی و ماسه آبدار عمل میگردد

پی كنی در زمین های سست

در زمین های سست و خاك دستی اگر بخواهیم ساختمانی بنا كنیم باید اول محل پی ها را به زمین سفت رسانیده و پس از اطمینان كامل ساختمان را بنا نماییم زیرا ساختمان كه روی این زمین ها مطابق معمول و یا در زمین سست بنا گردد . پس از چندی یا در همان موقع ساخته شدن باعث ترك ها و خرابی ساختمان میگردد . بنابراین شفته ریزی از روی زمین سفت باید انجام گیرد و برای اینكار بشرح زیر عمل می نمائیم

پی كنی در زمین های خاك دستی و سست

پس از پیاده كردن اصل نقشه روی زمین محل پی های اصلی و یا در تقاطع پی ها كه فشار پایه ها روی آن می باشد چاه هائی حفر میشود ، عمق این چاهها به قدری می باشد تا به زمین سفت و سخت برسد بعداً محل چاه ها را با شفته آهكی پر كرده و پس از پر كردن چاه ها و خودگیری شفته ، پی ها را به طریقه معمول روی شفته چاه ها شفته ریزی میكنند ، شفته ها به صورت كلافی می باشند كه زیر آنها را تعدادی از ستون های شفته ای نگهداری میكند و از فرو ریختن آن جلوگیری می نمایند البته باید سعی كرد كه فاصله ستون های شفته ای نباید بیش از سه متر طول باشد

خاصیت چاه ها بدین طریق می باشد كه شفته پس از خودگیری مانند ستونهایی است كه زیر زمین بنا شده است و شفته روی آن مانند كلافی پایه را به یكدیگر متصل می كنند برای مقاومت بیشتر در ساختمان پس از اینكه آجر كاری پایه ها را شروع نمودیم ما بین پایه ها را مطابق شكل با قوسهایی به یكدیگر متصل میكنند تا پایه ها عمل فشار به اطراف خود را خنثی نموده و فشار خود را در محل اصلی خود یعنی در محلی كه شفته ریزی آن به زمین بِكر رسیده متصل میكند

گاهی اتفاق می افتد كه در ساختمان در محل بنای یكی از پایه ها چاه های قدیمی وجود دارد و بقیه زمین سخت بوده و مقاومت به حد كافی برای ساختن ساختمان روی آنرا دارد برای اینكه براحتی بتوان پایه را در محل خود ساخت و محل آن را تغییر نداد چاه را پس از لای روبی (پاك كردن ) با شفته آهك پر مینماییم موقعیكه شفته خودگیری خود را انجام داد روی آنرا یك قوس آجری ساخته و در محل انتهای كمان پایه را بنا میكنیم كه فشار دیوار با اطراف چاه منتقل گردد

در بعضی مواقع چاه كنی در این گونه زمین ها خطرناك می باشد . زیرا زمین ریزش دارد و به كارگر صدمه وارد میاورد و در موقع كار ممكن است او را خفه كند برای جلوگیری از ریزش زمین باید از پلاكهای بتنی یا سفالی كه در اصطلاح به آنها گَوَل (در شهرستانها گوم و غیره ) مینامند استفاده شود گَوَل های بتنی یك تكه و دو تكه ای و گول های سفالی یك تكه میباشد . گول های بتنی را بوسیله قالب می سازند و گول های سفالی بوسیله دست و گل رس ساخته شده و در كوره های آجری آن را می پزند تا بشكل سفالی در آید از این گول ها در قنات ها نیز استفاده میشود

طریقه عمل

مقداری از زمین كه بصورت چاه كنده شده گول را بشكل استوانه ای ساخته میباشد داخل محل كنده شده نصب و عمل كندن را ادامه میدهند در این موقع دو حالت وجود دارد یا اینكه گول اولی كه زیر آن در اثر كندن خالی شده براحتی پایین رفته گول دوم را نصب میكنیم یا اینكه گول اول در محل خود با فشار خاك كه به اطراف آن آمده تنگ می افتد و نمی تواند محل خود را تغییر و یا پایین تر برود در این موقع از گول های دو تكه ای استفاده مینماییم نیمی را در محل خود نصب و جای آنرا محكم نموده و نصفه دوم را پس از كندن محل آن نصب می نماییم و عمل پی كنی را بدین طریق ادامه میدهیم

پی كنی در زمین های سست مانند خندق هائی كه خاك دستی در آنها ریخته شده است و مرور زمان هم اثری برای محكم شدن آن ندارد و یا زمین های باتلاقی و غیره ضروری می باشد

زمین هائی كه قسمت خاك ریزی شده در آنها به ارتفاع كم می باشد و یا باتلاقی بودن آن به عمق زیادی نرسد میتوان در این قبیل زمین ها پی كنی عمقی انجام داد و برای جلوگیری از ریزش خاك آنرا با تخته و چوب قالب بندی نموده تا به زمین سخت برسد.

البته قالب بندی در اینگونه زمین ها خالی از اشكال نمی باشد باید با منتهای دقت انجام گیرد پس از انجام كار قالب بندی شفته ریزی شروع میشود و چون تخته های قالب در طول قرار دارد میتوان پس از شفته ریزی تخته دوم را شروع كرد به همین منوال تمام پی ها را میتوان شفته ریزی كرد بدون اینكه تكه ای و یا تخته ای از قالب زیر شفته بماند


مهندسی و مدیریت ساخت پروژه - مطالب ابر مدیریت ساخت

مهندسی و مدیریت ساخت پروژه - مطالب ابر مدیریت ساخت,مدیریت ساخت ,مدیریت پروژه, مدیریت پروژه های ساخت, مدیریت پروژه و ساخت,مدل سازی اطلاعات ساختمان,مدیریت ساخت
تمامی حقوق این وب سایت متعلق به مهندسی و مدیریت ساخت پروژه است. |طراحی و توسعه:امیرحسین ستوده بیدختی|