درحال مشاهده: مهندسی و مدیریت ساخت پروژه - مطالب ابر دکتری مدیریت ساخت

22.jpg (364×96)11.jpg (364×96)

ادعونی
اهدای خون
موسسه محک
اهداء عضو

دکتری مدیریت پروژه و ساخت

1396/05/5
18:22
امیرحسین ستوده بیدختی امیرحسین ستوده بیدختی
تعریف و هدف دوره

  دوره دکترای مدیریت پروژه و ساخت، مجموعه ای هماهنگ از فعالیت ‎ های علمی، آموزشی و پژوهشی در زمینه مدیریت پروژه و ساخت (شامل طرح ‎ های عمرانی، صنعتی، تأسیسات زیربنایی و سایر پروژه ها) است که با تکیه بر مفاهیم، دیدگاه ‎ ها، روش ‎ ها، تکنیک ‎ ها، نرم افزارها و نظام‌های مربوط به مطالعه و طراحی و اجرای پروژه ها به دنبال فعالیت ‎ های علمی- تحقیقاتی نظری، تجربی و یا تلفیقی از این دو است. آموزش وسیله برطرف ساختن کاستی های اطلاعاتی داوطلب و هموار ساختن راه حصول به اهداف تحقیق می باشد. هدف از ایجاد این دوره رسیدن به یک یا چند مورد از اهداف زیر است:

  الف) احاطه بر آثار علمی مهم در یک زمینه و گرایش خاص مدیریت پروژه و ساخت

  ب) آشنایی با روش ‎ های پیشرفته تحقیق و کوشش برای نوآوری در این زمینه

  ج) دستیابی به جدیدترین مبانی علمی، تحقیقاتی و فناوری در زمینه مدیریت پروژه و ساخت

  د) نوآوری در زمینه های علمی و تحقیقی و کمک به پیشرفت و گسترش مرزهای دانش

  هـ) تسلط یافتن بر یک یا چند حوزه، همچون تعلیم و تحقیق و برنامه ریزی، اجرا یا هدایت و نظارت و ارزیابی، تجزیه و تحلیل و حل مسائل علمی و گشودن مشکلات علمی جامعه در یکی از زمینه های تخصصی مدیریت پروژه و ساخت برای انجام وظیفه در نظام تحقیقاتی و آموزش عالی کشور و یا وظایف مدیریتی و راهبردی در سازمان ‎ های دولتی و نهادهای برنامه ریزی کشور

  و) اشاعه و تولید دانش مدیریت پروژه و ساخت متناسب با ویژگی های فرهنگی و شرایط خاص کشور

 





  2. ضرورت و اهمیت دوره  

 از ضرورت ‎ های ایجاد دوره دکترای مدیریت پروژه و ساخت علاوه بر تربیت نیروهای مورد نیاز دانشگاه ‎ ها و مؤسسات آموزشی برای تدریس دروس این رشته در مؤسسات آموزشی و اجرایی و تربیت و تأمین پژوهشگران و مشاوران ارشد مدیریت پروژه و ساخت در حیطه ‎ های مختلف مدیریت طرح ‎ های عمرانی و صنعتی کشور، شامل فراهم نمودن امکان ادامه تحصیل فارغ ‎ التحصیلان دوره کارشناسی ارشد مدیریت پروژه و ساخت و سایر رشته ‎ های مرتبط در مرحله پیشرفته تر و افزایش تخصص ‎ های مربوط به برنامه ریزی و مدیریت طرح در کشور است.

  این نکته به ‎ خصوص از آنجا حائز اهمیت است که علی‌رغم سرمایه گذاری کلان کشور در اجرای طرح های مختلف، در زمینه ارتقاء دانش مدیریت پروژه و ساخت اقدام اساسی صورت نگرفته است. بدین منظور، طراحی و اجرای دوره دکترای مدیریت پروژه و ساخت گامی اساسی در راه پرورش متخصصان مورد نیاز در این رشته و در نتیجه توسعه ظرفیت ‎ های علمی کشور در این زمینه می باشد.

 

  3. طول دوره و شکل نظام

  دوره دکتری مدیریت پروژه و ساخت، دارای دو مرحله آموزشی و پژوهشی (تدوین رساله) می باشد که نحوه ورود و اتمام هر مرحله و حداقل و حداکثر طول دوره مطابق با آئین نامه دوره دکتری می باشد.

  در مرحله آموزشی دوره دکتری مدیریت پروژه و ساخت، گذراندن 12 تا 18 واحد درسی از دروس دوره دکتری، بنا به تشخیص استاد راهنما و تصویب شورای تحصیلات تکمیلی (علاوه بر واحدهای جبرانی گذرانده شده)، الزامی است. این دروس از میان جدول دروس اصلی دوره دکتری مدیریت پروژه و ساخت، دروس اختیاری این رشته و دروس اصلی و اختیاری مقاطع تحصیلات تکمیلی سایر رشته های مرتبط، به تشخیص استاد راهنمای دانشجو و تأیید شورای تحصیلات تکمیلی دانشکده، انتخاب می ‎ شوند.

  دانشجویانی که حداقل 12 واحد از دروس دوره آموزشی خود را با موفقیت گذرانده باشند، می ‎ توانند در آزمون جامع، که براساس آئین ‎ نامه دوره ‎ های دکتری برگزار می شود، شرکت نمایند. این آزمون به صورت کتبی و شفاهی برگزار شده و دانشجو حداکثر دوبار می تواند در آن شرکت نماید. دانشجویانی که در امتحان جامع پذیرفته می شوند، در مرحله تدوین رساله ثبت نام می کنند. تعداد کل واحدهایی که دانشجو باید در مرحله تدوین رساله با نام پروژه تحقیقاتی اخذ کند، 20 واحد است که در هر نیم‌سال بین 6 تا 8 واحد آن اخذ می شود.

  دانشجو موظف است حداکثر یک نیم‌سال پس از قبول شدن در آزمون جامع، پیشنهاد رساله خود را، با راهنمایی و همکاری اساتید راهنما و مشاور، تهیه نماید تا در جلسات شورای تحصیلات تکمیلی گروه و یا کمیته بررسی پیشنهاد رساله از موضوع و چارچوب کلی آن دفاع شود. پس از تکمیل و تدوین رساله، در موعد تعیین شده و تأیید کیفیت علمی و صحت مطالب آن از طرف استاد راهنما، دانشجو موظف است از رساله دکتری خود در حضور هیأت داوران دفاع نماید. تمدید مراحل آموزشی و پژوهشی با توجه به سنوات دانشجو و مطابق آئین نامه دوره دکتری خواهد بود.

  با توجه به زمینه و گرایش های خاص رشته مدیریت پروژه و ساخت، دروس تخصصی دوره کارشناسی ارشد به عنوان دروس جبرانی قابل ارائه در دوره دکتری می باشند. دروس اصلی مقطع کارشناسی ارشد، که در دوران تحصیل کارشناسی ارشد توسط دانشجو اخذ نشده است، می تواند به عنوان دروس جبرانی در دوره دکتری اخذ شود. دانشجویان در طول دوره تحصیل و قبل از آزمون جامع می توانند حداکثر دو درس و یا شش واحد تحت عنوان «مباحث ویژه» بگذرانند. هدف از این درس، ارائه و بررسی پیشرفته ‎ ترین مطالب و مباحث در زمینه ‎ های تحقیقی است که امکان ارائه آن در قالب یک درس کلاسیک و شناخته شده فراهم نشود و یا هنوز برنامه درسی آن به تصویب شورای برنامه ریزی نرسیده باشد. عنوان و برنامه درس باید پیش از ثبت نام دانشجو به تصویب شورای تحصیلات تکمیلی دانشکده رسیده باشد.

  به منظور ایجاد پویایی لازم در برنامه و سازگار ساختن آن با رویدادهای تازه دنیای دانش و تجربه مدیریت پروژه و ساخت، چه از نظر دروس و بنیادهای نظری این رشته و چه از نظر نیازهای کشور، دانشگاه هر سه سال یکبار برنامه مصوب دوره را، از جهت علمی و اجرایی، در گروه آموزشی و شورای تحصیلات تکمیلی دانشکده ارزیابی و نتایج آن را همراه با پیشنهادات اصلاحی خود به شورای برنامه ریزی دانشگاه اعلام خواهد کرد. با این حال تا زمانی که برنامه مصوب جدید برای اجرا ابلاغ نشده باشد، اعتبار برنامه موجود به قوت خود باقی است.

 

 

 

  تعداد و نوع واحدها

  رشتۀ مدیریت پروژه و ساخت در مقطع دکتری شامل دروس اصلی، اختیاری و رساله به شرح زیر می ‎ باشد:

  دروس اصلی 12 واحد

  دروس اختیاری 6 واحد

  رساله 20 واحد

  جمع 38 واحد

  18 واحد دروس جبرانی (نظری – عملی):

  · نظریه ‎ های مدیریت پروژه و تئوری ‎ های سازمان

  · سیستم‏های ساختمانی و مهندسی ساخت

  · مدیریت پروژه پیشرفته در ساختمان و صنعت

  · مدیریت ماشین‏آلات و تجهیز کارگاه

  · مدیریت مالی

  · مسائل حقوقی در مدیریت پروژه

  · اصول و فنون مذاکره

  · روش تحقیق در مدیریت

  · تحقیق در عملیات و مدل‌سازی

  12 واحد دروس اصلی (نظری – عملی) شامل دروس:

  · روش ‎ ها و نظریه ‎ های نوین مدیریت پروژه

  · سیستم‏های ساختمانی پیشرفته و روش‏های اجرا

  · مدیریت استراتژیک پروژه

  · فناوری‏های نوین ساخت

 
  39 واحد دروس اختیاری (نظری – عملی) شامل دروس:

  · سیستم ‎ های نوین اجرای پروژه

  · مدیریت نوآوری در ساخت‌وساز

  · تکنولوژی مواد و مصالح پیشرفته

  · کاربرد سیستم‏های اطلاعاتی در مدیریت پروژه

  · تحلیل و مدیریت ریسک پروژه

  · سیستم‏های کنترل‏و مدیریت پروژه‏های پیچیده

  · مهندسی ارزش

  · مدیریت مسائل محیطی پروژه

  · مدیریت تدارکات و پشتیبانی پروژه

  · تیم سازی در مدیریت پروژه

  · تأمین مالی پروژه

  · مدیریت و مهندسی ایمنی در پروژه ‎ ها

  · مباحث ویژه

  دروس جبرانی در مقطع دکتری حداکثر 8 واحد و تعداد واحدهای دروس اختیاری نیز حداکثر 6 واحد است. حداکثر تعداد واحدهای دروس اصلی و اختیاری در مرحله آموزشی 18 واحد می ‎ باشد. دروس جبرانی، با توجه به‏رشته تحصیلی دانشجویان ورودی و واحدهای درسی آنان در مقاطع قبلی، توسط گروه آموزشی تعیین می‏شود و می‏تواند علاوه بر دروس مندرج در برنامه، دربرگیرنده دروسی از مقطع کارشناسی ارشد مدیریت پروژه و ساخت باشد.


انواع شمع ساختمانی و مشخصات سازه ای آن ها

-
-
امیرحسین ستوده بیدختی امیرحسین ستوده بیدختی
انواع شمع ساختمانی و مشخصات سازه ای آن ها

بر حسب شرایط تحت الارضی ، سطح آب زیر زمینی ، و نوع باری که باید حمل شود ، انواع مختلفی از شمع ها در کارهای ساختمانی مورد استفاده قرار می گیرد .

 

شمع ها بر حسب مصالحی که از آن ساخته می شوند ، دارای انواع زیر هستند : 

 

1-شمع های فولادی

 

2-شمع های بتنی 

 

3-شمع های چوبی 

 

4-شمع های مرکب

 

شمع های فولادی

انواع معمول شمع های فولادی ، شمع های لوله ای و شمع های می باشند . شمع های لوله ای نیز در دو حالت انتهای بسته و انتهای باز به زمین کوبیده می شوند . هر چند که از تیرآهن های و بال پهن نیز می توان برای شمع کوبی استفاده کرد ، لیکن تیرآهن ها با نیمرخ به علت مساوی بودن ضخامت بال و جان معمولا ترجیح داده می شوند . در نیم رخ های بال پهن و نیم رخ های ، ضخامت جان معمولا کوچکتر از ضخامت بال می باشد . در خیلی از حالات ، شمع های لوله ای بعد از کوبیده شدن با بتن پر می شوند .

شمع های بتنی

در عمل ، شمع های بتنی به دو صورت مورد استفاده قرار می گیرند:

 

(الف)شمع های پیش ساخته

 

(ب) شمع های در جاریز .

شمع های پیش ساخته را می توان با استفاده از میلگرد های معمولی ساخت . مقطع آنها به صورت مربع یا هشت ضلعی است) . میلگرد ها به منظور مقاوم نمودن شمع در مقابل خمش تولید شده در هنگام حمل و نقل ، بلند کردن و اعمال نیروی جانبی به شمع و همچنین افزایش مقاومت فشاری ، مورد استفاده قرار می گیرند . شمع های پیش ساخته در طول مورد نظر ساخته شده و تحت شرایط مرطوب به عمل می آیند تا به مقاومت مورد نظر برسند . پس از آن به محل کوبیدن حمل می شوند . شمع های پیش ساخته را می توان با استفاده از کابل های پیش تنیدگی پر مقاومت ، به صورت پیش تنیده در آورد . شمع های بتنی در جاریز بدین صورت اجرا می شوند که ابتدا چاهی در زمین به وسیله دست یا ماشین حفر می شود و سپس قفس آرماتور ها درون چاه قرار داده شده و داخل آن با بتن پر می شود . امروزه شمع های درجا به روش ها و انواع مختلف اجرا می شوند و اکثر آنها در انحصار شرکت خاصی که ابداع کننده اولیه آنها می باشد ، قرار دارند .

شمع های درجاریز

 

(الف) با غلاف 

 

(ب) بدون غلاف .

 

هر دو گروه میتوانند دارای نوک پهن شده (پداستال) باشند . شمع های درجاریز غلافدار بدین صورت اجرا می شوند که ابتدا یک لوله فولادی به زمین کوبیده شده و پس از رسیدن به عمق مورد نظر ، مصالح داخلی آن خالی شده و داخل لوله پر از بتن می شود . لوله را می توان با قرار دادن یک سنبه در داخل آن کوبید و پس از رسیدن به عمق مورد نظر ، سنبه را خارج کرد . برای سر پهن کردن شمع (ایجاد پداستال) ، پس ریختن مقداری بتن در نوک شمع ، با رها کردن وزنه از ارتفاع ، آن را می کوبند تا از طرفین پهن شود . برای اجرای شمع بدون غلاف ، ابتدا غلاف در زمین کوبیده شده و سپس همزمان با بتن ریزی در داخل غلاف ، غلاف به تدریج به بیرون کشیده می شود

شمع های چوبی

شمع های چوبی تنه های درخت های سالم،صاف و بلند می باشندکه شاخ وبرگ ان زرد شده و سطح آن پساز کندن پوست،به دقت تراشیده شده است. حداکثر طول اغلب شمع های چوبی بین 10 تا 20 متر میباشد.چوبی که از ان به عنوان شمع استفاده می شود باید مستقیم،بدون درز و ترک و سالم باشد. انجمنن امریکا یی مهندسان عمران در دستورالعمل اجرایی شماره ی17(1959)،شمعهای چوبی را به سه کلاس زیر تقسیم می کنند:

1. شمعهای کلاس A: این شمعها بارهای سنگین را حمل می کنند. حداقل قطر سر چنین شمعهایی 350 میلیمتر(14 اینچ) می باشد.

 

2. شمعهای کلاس B: این شمعها بارهای سبک را حمل می کنند. حداقل قطر سر این شمعها بین 305 تا330 میلیمتر ( 12 تا 13 اینچ) می باشد.

 

3. شمعهای کلاسC : از این شمعها برای کارهای ساختمانی موقت استفاده می شود. وقتی که تمام طول شمع در داخل سفره ی آب زیرزمینی قرار داشته باشد،از این شمعها می توان برای حمل بارهای دائمی استفاده کرد.حداقل قطر سر این شمعها 305 میلیمتر (12 اینچ) می باشد.در هیچ حالتی قطر نوک شمع نباید کمتر از 150 میلیمتر (6 اینچ) باشد.

اگر شمع چوبی در خاک کاملاً اشباع کوبیده شود،عمر آن تقریباً بی نهایت خواهد بود. لیکن در آب و هوای دریایی،شمعهای چوبی تحت حملات ارگانیسمهای مختلف قرار گرفته و ظرف چند ماه صدمات جدی در آنها ظاهر می شود. شمع چوبی در بالای سطح آب زیرزمینی،تحت حملات حشرات قرار می گیرند. با انجام بعضی اصطلاحات،مثلاً محافظت آنها توسط روغن کروزوت،می توان عمر آنها را افزایش داد.

شمع های مرکب (مختلط)

در شمعهای مرکب،قسمتهای فوقانی و تحتانی شمع از دو مصالح مختلف ساخته می شوند. به عنوان مثال شمعهای مرکب ممکن است از فولاد و بتن و یا چوب و بتن ساخته شوند. شمعهای مختلط فولاد و بتن مرکب از قسمت تحتانی فولاد و قسمت فوقانی بتن درجا می باشند.این نوع شمع وقتی مورد استفاده قرار می گیرد که طول شمع لازم برای تأمین ظرفیت باربری از ظرفیت شمع بتنی در جای ساده تجاوز کند. شمعهای مختلط چوب و بتن دارای قسمت تحتانی چوبی می باشند که به طور دائم در سفره ی آب زیرزمینی قرار دارد و قسمت فوقانی آنها از بتن است.در هر صورت ایجاد وصله در محل تلاقی دو مصالح مشکل بوده و به همین علت است که شمعهای مختلط دارای کاربرد وسیعی نمی باشند.

شمع اتکایی

اگر بستر سنگی و یا لایه ی شبیه سنگ ( خیلی متراکم) درعمق منطقی قرار داشته باشد،شمع را می توان تا آن لایه ادامه داد در این حالت ظرفیت باربری شمع کاملاً بستگی به ظرفیت باربری بستر سنگی در مقابل نوک شمع خواهد داشت. به همین علت به این شمعها،اتکایی می گویند. در چنین حالتی با توجه به معلوم بودن عمق بستر سنگی از روی گمانه های حفر شده،تعیین طول شمع کار چندان مشکلی نخواهد بود.اگر به عوض بستر سنگی،یک لایه ی سخت و نسبتاً متراکم درعمق منطقی قرار داشته باشد،شمع را می توان چند متر در لایه سخت 

شمع اصطکاکی

در صورتی که عمق بستر سنگی یا لایه ی شبیه به سنگ زیاد باشد،طول لازم برای شمع اتکایی غیراقتصادی خواهد شد.در چنین شرایطی مطابق شکل 8-6-پ شمع به عمق مناسبی در لایه ی نرم فوقانی بدون اینکه به لایه ی سخت برسد،کوبیده می شود.انتخاب نام اصطکاکی برای این شمعها،ازآنجا ناشی می شود که اکثر مقاومت آنها به وسیله ی اصطکاک جدار تأمین می شود.البته این اسم بعضی مواقع می تواند گمراه کننده باشد،زیرا مقاومت شمعهایی که در لایه ی رسی کوبیده می شوند،بستگی به چسبندگی بین جدار شمع و رس دارد.

انجمن مهندسی و مدیریت ساخت ایران (ICEMA) Iran Construction Engineering Management Association

طول لازم برای شمع اصطکاکی بستگی به مقاومت برشی خاک،بار وارده،و اندازه ی شمع دارد.برای تعیین طول لازم شمع،احتیاج به درک خوبی از اندرکنش خاک - شمع، قضاوت مهندسی،و تجربه است.


بتن مسلح

-
-
امیرحسین ستوده بیدختی امیرحسین ستوده بیدختی
بتن مسلح 

با قرار دادن اعضای کششی در قطعات بتنی توان کششی آنها را بالا می برند. این تکنیک محصولات بتنی را به دو دسته اصلی قطعات بتنی غیر مسلح و قطعات بتنی مسلح تقسیم می نماید.

 

با بالا رفتن مهاجرت به شهر و گسترش جمعیت در آنها ، نیاز به ابنیه روز به روز افزایش می یابد. این مساله متخصصان دانش ساختمانی را بر آن داشت که در شرایط مطلوبی که در کارخانه ها فراهم می آورند در تمام طول سال قطعات بتنی را در مدت زمان کوتاه ریخته و آماده مصرف نمایند.این پیشرفت قطعات بتنی را به دو سته کلی محصولات بتنی در محل ریخته شده و محصولات بتنی پیش ساخته تقسیم می نماید.

 

بتن مسلح

 

بتن در برابر فشار مقاوم است ، مقاومت آن در برابر خورد شدگی بین N/mm2 20 – 40 است و این مقدار در بتن های محکم N/mm2100 می باشد. با این حال مقاومت بتن در برابر کشش فقط 10 در صد مقاومت فشاری آن است. فولاد به عنوان یک ماده تقویت کننده در همه جا پذیرفته شده، چون مقاومت کششی بالایی دارد و ضریب انبساط حرارتی آن نزدیک به بتن است. قرار گیری فولاد در بتن مسلح بسیار مهم است. و باید اطمینان حاصل کرد که نیروه های کششی و برشی  بر فولاد منتقل می شوند. میلگردهای طولی نیروهای کششی را تحمل می کنند در حالی که میلگرد های عرضی ( خاموت) نیروهای برشی را متحمل می شوند و همچنین فولا را در داخل بتن ثابت نگه می دارند . به همبن دلیل خاموت ها بیشتر در محل هایی که نیروی برشی زیاد است و جود دارند، هرجند می توان از خم کردن میلگرد نیز برای این منظور استفاده کرد.

 

فولاد مورد استفاده در بتن مسلح به صورت میلگرد ، میلگرد آجدار و یا میلگرد آجدار تاییده تولید می شود . فولاد با مقاومت بالا نیز با نورد گرم به میلگرد آج دار تبدیل می شود و همچنین با آهنکاری سرد به به میلگردهای تاییده آجدار تبدیل می شود.

 انجمن مهندسی و مدیریت ساخت ایران (ICEMA) Iran Construction Engineering Management Association

حد اقل مقاومت متوسط فولاد با مقاومت بالا  N/mm2460  است ، تقریبا دو برابر فولاد معمولی . از فولاد ضد رنگ می توان در جاهایی که خطر خوردگی و جود دارد برای بتن مسلح استفاده کرد. شبکه های فولادی جوش کاری شده ( مش ) نیز برای تقویت دال های بتنی ، راه ها و بتن پاشیده شده به کار می رود.


پل ها و انواع آن

-
-
امیرحسین ستوده بیدختی امیرحسین ستوده بیدختی
نظری بر پل ها و انواع آن

تعریف پل

 

پل یک سازه استکه برای عبور از موانع فیزیکی از جمله رودخانه ها و دره ها استفاده می شود.پلهای متحركنیز جهت عبور کشتیها و قایقهای بلند از زیر آنها ساخته شده است.

 

تاریخچه پل

 

ایجاد گذرگاهها و پلها برای عبور از دره ها و رودخانه ها از قدیمی ترین فعالیتهای بشر است. پلهای قدیمی معمولا از مصالح موجود در طبیعت مثل چوب و سنگ و الیاف گیاهی به صورت معلق یا با تیرهای حمال ساخته شده اند. پلهای معلق از کابلهایی از جنس الیاف گیاهی که از دو طرف به تخته سنگها و درختها بسته شده و پلهای با تیر حمال از تیرهای چوبی که روی آنها با مصالح سنگی پوشیده می شد، ساخته شده اند.

 

ساختپلهای سنگی به دوران قبل از رومیها بر می گردد که در خاور میانه و چین پلهای زیادی بدین شکل برپا شده است. در اروپا نیز اولین پلهای طاقی را 800 سال قبل از میلاد مسیح، برای عبور از رودخانه ها از جنس مصالح سنگی ساخته اند.

 

اغلبپلهای ساخته شده توسط رومیها از طاقهای سنگی دایره شکل با پایه های ضخیم تشکیل یافته است.در ایران نیز ساختن پلهای کوچک وبزرگ از زمانهای بسیار قدیم رواج داشته و پلهایی نظیر سی و سه پل، پل خواجو و پل کرخه بیشاز 400 سال عمر دارند.

 

پل هاى از قرن یازدهم به بعد روشهای ساختن پلها پیشرفت قابل توجهی نمود و به تدریج استفاده از دستگاههای فشاری از مصالح سنگی و آجر با ملاتهای مختلف و دستگاههای خمشی از چوب متداول گردیده و تا اوایل قرن بیستم ادامه یافت. شروع قرن بیستم همراه با استفاده وسیع از پلهای فلزی و سپس پلهای بتن مسلح می باشد.

 

از اوایل قرن نوزدهم ساختپلهای معلق، قوسی یا با تیر حمال از آهن آغاز شد. اولین پل معلق از آهن در سال 1796 به دهانه 21 متر در آمریکا ساخته شد، همچنین در سال 1850 یکی از مهمترین پلهای با تیر حمال از جنس آهن متشکل از دو دهانه 140 متر و دو دهانه 70 متری در انگلستان ساخته شد

 

طویل ترین پل معلق به طول تقریبی 7 کیلومتر در سانفرانسیسکو ساخته و بزرگترین دهانه معلق به طول تقریبی 1400 متر در انگلیس(روی رودخانه هامبر) طراحی شده اند. در سالهای اخیر طرح پلهای ترکه ای فلزی (با کابل مستقیم) نیز برای دهانه های بزرگ مورد توجه قرار گرفته و بعد از نخستین پل که در سال 1955 به دهانه 183 متر در سوئد ساخته شده، پلهای زیادی اجرا شده است.

 

پلها را از نقطه نظر مصالح تشکیل دهنده به شکل زیر طبقه بندی می کنند :

 

پلهای چوبی

 

این پلها معمولا" به شکل قوسی، با تیرهای مشبک و یا تیرهای حمال ساخته شده و در حال حاضر استفاده از آنهابه صورت موقتی می باشد.

 

پلهای سنگی

 

با توجه به مقاومتمناسبفشاری مصالح سنگی، بسیاری از پلهای طاقی از این مصالح ساخته شده اند.نظر به کمبود افراد سنگ کار و زمان نسبتا طولانی لازم برای تهیه مصالح و اجرای سازه، امروزه استفاده از این پلها محدود می باشد.

 

پلهای بتنی

 

در بسیاری از پلهای طاقی شکل، در حال حاضر از بتن ، با توجه به مقاومت فشاری مطلوب آن به جای سنگ استفاده می شود.

 

پلهای بتن مسلح

 

با توجه به روشاجرا و نحوه بتن ریزی، پلهای بتن مصلح را می توان از مقاطع مختلف و با اشکال دلخواه ساخت. با وجود این استفاده از مقاطع ساده در جهت کاهش بهای قالببندی همواره مورد نظر است.در بعضی از حالات استفاده از سیستم پیش ساختگی باعث حذف اجزاء نگهدارنده قالبها و در نتیجه صرفه جوئی قابل ملاحظه می شود.

 

پلهای بتن پیش تنیده

 

با پیشرفت این تکنیک، به تدریج در دامنه وسیعی از ابنیه فنی ، پلهای بتن پیشتنیده جایگزین پلهای فلزی و پلهای بتن مسلح شده اند. بدین ترتیب با صرف هزینه کمتر، پلهای با دهانه بزرگساخته می شوند. از طرف دیگر استفاده از این مصالح امکان به کارگیری تکنیکهای جدید پل سازی را می دهد.

 

پلهای فلزی

 

این پلها به اشکال مختلف، با تیرهای حمال معمولی یا تیرهای مشبکفولادی، با قوسیا قالبهای فلزی، نورد شده از ورق و المانهای اتصالی ساخته شده اند. در ساختاین پلها گاهی نیز از آلیاژهای سبکیا مقطع مرکباستفاده می گردد.

 

از فولاد در ساخت پلهای فلزی از قرن گذشته شروع و با عنایت به مقاومت کششی و فشاری مطلوب این مصالح در سطح وسیع متداول گردید.باتوجه به فزونی بهای تولید، معمولا نًیمرخهای فولادی دارای ضخامت ناچیز بوده و در نتیجه علاوه بر مسئله زنگزدن و خوردگی، خطر بروز ناپایداری های الاستیک نیز همواره موجود می باشد، از طرفدیگر نظر به اینکه با افزایش طول دهانه وزن مرده پلها به سرعت افزایش می یابد، با توجه به ناچیزبودن ابعاد و در نتیجه سبک بودن مقاطع فلزی، هنوز نیز برای ساختن پل ها استفاده می شود.

 

پوشش پلهای فلزی

 

پوششپلهای فلزی را می توان از چوب مصالح سنگی بتن مسلح و یا از ورقهای فلزی انتخاب نمود. استفاده از چوب برای پوششپلها در زمانهای بسیار قدیم رایج بوده اما امروزه به ندرت مورد استفاده قرار می گیرد.

 

همچنین در طرحهای جدید از پوشش مصالح سنگی نیز به علت وزن زیاد آن، کمتر استفاده می شود در این راه حل تیرهای حمال طولی پل بوسیله قوسهائی از آجر و مصالح سنگی به هم متصل می شوند.

 

پوششبتن مسلح

 

این پوششاز یک دال بتن مسلح که روی تیرچه های طولی و تیرهای عرضی پل تکیه نموده تشکیل یافته است.پوشش بتن مسلح مقاومت و صلبیت لازم را به سازه داده و از نظر اجرائی نیز آسان و بسیار متداول می باشد.

 

پوشش فلزی

 

یکنوع از این پوششها از یکسری صفحات فلزی که بوسیله بتن مسلح پوشیده شده و روی بال فوقانی تیرچه طولی جوش شده اند تشکیل شده است ضخامت کل حاصل معمولا ضًعیف(بین 10 تا 20 سانتی متر ) است.

 

یکی دیگر از انواع پوششهای فلزی متداول دال ارتوتروپ است این پوشش از یک صفحه فلزی که در جهت عمودی بوسیله ورقهای ساده یا جعبه ای تقویت شده تشکیل یافته است، صفحه فلزی نقشبال فوقانی تیرها رابه عهده داشته و ضمن شرکت در مقاومت خمشی بارهای موضعی حاصل از چرخ وسائل نقلیه رانیز تحمل می کند.

 

ضخامت آن معمولا حًدود 12 میلی متر (برای جان جعبه ای )تا 14 میلی متر(برای جان ساده)می باشد. دال ارتوتروپ در مجموع روی اجزاء اصلی پل (تیرهای طولی و عرضی )تکیه نموده است.

 

طبقه بندی پلهای فلزی

 

پلهای فلزی را می توان با توجه به نوع سیستم باربر به شرح زیرطبقه بندی نمود:

 

پل باتیرهای حمال ·

 

پل قوسی ·

 

پل با کابلهای باربر ·پل با تیرهای حمال

 

این پلها از متداول ترین انواع مورد استفاده برای دهانه های متوسط (تا 250 متر)می باشند . تیرهای حمال معمولا به صورت شبکه های فلزی مقاطع جعبه ای یا تیرهای مرکب تو پر ساخته شده و تغییر شکل بسیار محدودی خواهند داشت. شبکه های فلزی معمولآ سبک بوده اما با توجه به خصوصیات ظاهری آنها ،کمتر در مناطق شهری مورد استفاده قرار می گیرند.در حالتکلی این پلها را نیز می توان به شرح زیر تفکی کنمود

 

پل با تیرهای حمال جانبی

 

در این حالت تیرهای حمال جانبی معمولآ از شبکه های فلزی تشکیل شده و اجزاء اصلی باربر تابلیه می باشند. در شرایطی که عرض پل محدود باشد ( کمتر از 14 متر ) می توان از این سیتستم استفاده نمود.

 

پل با تیر های حمال تحتانی

 

در این حالت تیرهای حمال عمومآاز نوع تیرهای مرکب با جان تو پر ( که از چند ورق فلز با اتصال پیج پرچ یا جوش تشکیل شده اند ) می باشند.

 

تیرهای حمال با ارتفاع ثابت یا متغیر ساخته شده و در نتیجه ضمن حصول منظره مناسب صرفه جوئی مهمی نیز در مصرف مصالح خواهد شد.

 

همچنین در بعضی شرایط می توان سبستم متشکل از تیرها یا حمال تحتانی را با یکمقطع جعبه ای جایگزین نمود.

 

پل قوسی

 

پلی است با تکیه گاه های انتهائی در هر طرف، که شکلی نیم دایره مانند دارد. پلی که از رشته ای از قوسها تشکیل شده باشد پل دره ای نامیده می شود. پل قوسی ابتدا توسط یونانی ها و از سنگ ساخته شد. بعدها، رومیان باستان از ملات در پل های قوسی خود استفاده کردند.

 

با توجه به اصول مقاومت مصالح، شعاع قوس وابعاد این پلها را طوری انتخاب می کنند که بارهای قائم وارده تبدیل به یکنیروی فشاری در امتداد قوس شود. بنا براین در مناطقی با کیفیت خاكمناسب،می توان دهانه های بزرگ( تا حدود 500 متر) را با پلهای قوسی طی نمود.

 

پل ترکه ای

 

در این پلها،تابلیه به صورت یک صفحه صلب از یکطرف روی پایه های کناری (کوله ها) و دو پایه بلند میانی و از طرف دیگر به طور الاستیک روی کابلهای مورب تکیه نموده است. این کابلها در تمام طول پل گسترش می بابند بار وارده را به پایه های بلند میانی منتقل می نمایند. کابلهای ذکر شده را می توان در دو صفحه قائم و به طور موازی در دو طرف تابلیه قرار داده و یا در جهتعرضی نیز به طور مورب و در امتداد محورطولی پل به پایه میانی متصل نمود.

 

همچنین در بعضی شرایط می توان از یک مجموعه کابل که در امتداد محور طولی پل قرار می گیرند استفاده نمود. طرح شده و معمولآ از فولاد یا بتن مسلح می باشد،پلهای ترکه ای به تعداد زیاد و تا دهانه 500 متر ساخته H یا A، I پایه های میانی پل به شکل شده اند.

 

پل معلق

 

در این پلها نیز تابلیه به صورت یکصفحه صلبروی پایه های کناری و میانی تکیه نموده است .

 

٦

 

نگهداری پل

 

با توجه به مخارج سنگین انجام شده برای اجرای ابنیه بتنی ،مسئله نگهداری دقیق این سازه ها در برابر آب و باد دو یخبندان از اهمیت خاصی بر خوردار است.

 

در مناطقی که بستر رودخانه سستبوده و در اثر طغیان آب امکان شسته شدن داشته باشد باید وضعیتآن را در اطراف پل بعد از طغیانهای مختلف مورد برسی قرار داد تا با تدابیر مختلف از خالی شدن خاك اطراف پی ها و در نتیجه تخریبپایه ها جلوگیری شود. لایه عایق کاری و آسفالت کف جاده باید طوری انجام شود که از نفوذ و باقی ماندن آب در جسم پل جلوگیری شود.

 

بعد از پایان ساختمان پل و قبل از تحت سرویس قرار گرفتن،المانهای مختلف آنرا باید به دقت مورد بازدید قرار داد تا مشخص شود تحت بارهای دائمی و دستگاههای ساخت،تغییر شکل ها و تركهای پیشبینی نشده در آن ایجاد نشده باشد، همچنین بعد از آزمون بار گذاری که تحت شدید ترین بارگذاری ممکنه در طول دوره سرویس قرار می گیرد، باید کلیه تغییر شکلهای ایجاد شده و فلش مقاطع بحرانی، تركهای احتمالی، نشست پایه ها، تغییر فرم دستگاههای تکیه گاهی و اتصالات مختلف به دقت مورد برسی قرار گیرند.

 

در طول دوره بهره برداری نیز در زمانهای مشخصباید قسمتهای مختلف پل مورد بازدید قرار گیرند به عنوان مثال:در پلهای فلزی که احتمال از بین رفتن اتصالات پیچ و جوش، زنگزدن المانها و خوردگی آنها و بروز نا پایداریهای الاسیتک موجود است. این بازدیدها باید به طور مداوم و حداقل هر پنج سال یکبار انجام شده و برای جلو گیری از تخریب قطعات، آنها را با مواد مناسب پوشانید. همجنین در مورد پلهای بتن پیش تنیده شده وضع دستگاههای مهارتی و کششکابلها مورد بررسی قرار گرفته و با انجام عمل تزریق به نحو مناسب، از زنگزدگی کابلها جلوگیری به عمل آید.

 

از عبور سربارهای غیر مجاز که در طرح ومحاسبه قطعات پل در نظر گرفته نشده اند،اکیدآ جلوگیری شود.پل هاى دهانه طویل مستحکم شده با کابل در آغاز هزاره سوم میلادى 17 پل در جهان وجود داشته استکه دهانه آنها بیشاز هزار متر مىشود. این پل ها یا در حال بهره بردارى هستند و یا ساختمان آنها به ما پایان نرسیده است

 

این پلها همه از نوع پل های معلق هستند و تعداد آنها در کشورهای مختلفبه ترتیب زیر است:

 

در آمریکا و ژاپن چهار پل ، در انکلستان ، ترکیه و چین هر یک دو پل و در پرتغال , دانماركو سوثد هر یک، یک پل وجود دارد.*از بین پلهاى معلق , پل هاى زیر حائز اهمیت هستند:

 

اول , پل عظیم آکاشى -کاى کیو در ژاپن که دهانه اصلى آن 1991 متر استو در ماه آوریل ساله 1996 آماده بهره بردارى شده است . این پل در نزدیکى کوبه در راه کوبه - ناروتو بین جزایر هونشو و شى کوکو قرار دارد.

 

دوم , پل بزرگ کمرى شرقى در دانمارك که دهانه اصلی آن 1624 متر و در ماه ژوثن 1998 اماده استفاده شده است.*در بین پل هاى معلقى که در مسیر شاهراه ها و راه اهن قرار دارند ، پل هاى زیر حایز اهمیت هستند:

 

اول ، پل تسینکما در هنگ کنگ که دهانه اصلی آن 1377 متر و در سال 1997 بهره بردارى از آن آغاز شده است.

 

دوم ، پل مینامى - بیزان ستو در ژاپن که در راه کوجى ما – ساکاید ، بین جزایر هونشو و شی کوکو قرار دارد . . این پل در حدود صد کیلومترى غرب کوبه واقع شده استو دهانه اصلى آن 1100 متر استو در سال 1998 بهره برداری از آن شروع شده است .

 

پل هاى کابلى

 

دهانه پلهای کابلى امرزه به هزار متر هم رسیده است . در حال حاضر در جهان 13 پل کابلی وجود دارد که ساختمان آنها به پایان رسیده و یا در شرف اتمام است.

 

500 متر است. - دهانه این پلها بین 1000*در بین پل هاى کابلی ، پل هاى زیر حایز اهمیت است:

 

اول تاتارا که دهانه اصلى آن 890 متر استو در سال 1999 مورد بهره بردارى قرار گرفت . این پل در ژاپن و در 200 کیلومیرى غرب کوبه در راه انوموچی-ایمابارى بین جزایر هونشو و شی کوکو قرار دارد.

 

دوم , پل پونتد.نرماندى در فرانسه با دهانه اصلى 856 متر قرار دارد و در سال 1995 ساختمان آن به پایان رسیده است.

 

پل سنگ تراشها

 

پل سنگتراشها در هنگ کنگ به احتمال قوى یک پل کابلی استکه طول دهانه آن بیشاز هزار متر مى شود.در بین پلهاى کابلى که در مسیر شاهراه ها و یا راه آهن قرار دارد , پلهاى زیر حایز اهمیت است:

 

اول پل ارسوند بین دانماركو سوئد واقع استو دهانه آن 430 متر مى شود که در سال 2000 آماده بهره بدارى شده است.

 

دوم , پل کاپ شوى مون در هنگکنگواقع استکه دهانه آن 430 متر مى شود و در سال 1997 بهراه برداری از آن آغز شد است. این پل در نزدیکى پل سینگما قرار دارد.

 

در بین پل هاى کابلى یکستونى ، مقام اول به پل سوگورتدر روسیه تعلق می گیرد که دهانه آن 408 متر است و بهره بردارى از آن سال 2000 آغاز شده است . مقام دوم را نیز پل کارنالى در نپال با دهانه اى به طول 325 متر به خود اختصاص مى دهد که از سال 1992 مورد استفاده قرار گرفته است.

 انجمن مهندسی و مدیریت ساخت ایران (ICEMA) Iran Construction Engineering Management Association

پروژه پل اولیاناوسک که قرار بود یکستونى و با دهانه اى به طول 407 متر ساخته شود با پل شاه تیری با چهار دهانه هر کدام به طول 203,5 مترتعویض شود.


مهندسی و مدیریت ساخت پروژه - مطالب ابر دکتری مدیریت ساخت

مهندسی و مدیریت ساخت پروژه - مطالب ابر دکتری مدیریت ساخت,مدیریت ساخت ,مدیریت پروژه, مدیریت پروژه های ساخت, مدیریت پروژه و ساخت,مدل سازی اطلاعات ساختمان,مدیریت ساخت
تمامی حقوق این وب سایت متعلق به مهندسی و مدیریت ساخت پروژه است. |طراحی و توسعه:امیرحسین ستوده بیدختی|