درحال مشاهده: مهندسی و مدیریت ساخت پروژه - مطالب مهندسی و مدیریت ساخت ، Construction Engineering Management

ادعونی
اهدای خون
موسسه محک
اهداء عضو

دکتری مدیریت پروژه و ساخت

1396/04/29
07:13
امیرحسین ستوده بیدختی
تعریف و هدف دوره

  دوره دکترای مدیریت پروژه و ساخت، مجموعه ای هماهنگ از فعالیت ‎ های علمی، آموزشی و پژوهشی در زمینه مدیریت پروژه و ساخت (شامل طرح ‎ های عمرانی، صنعتی، تأسیسات زیربنایی و سایر پروژه ها) است که با تکیه بر مفاهیم، دیدگاه ‎ ها، روش ‎ ها، تکنیک ‎ ها، نرم افزارها و نظام‌های مربوط به مطالعه و طراحی و اجرای پروژه ها به دنبال فعالیت ‎ های علمی- تحقیقاتی نظری، تجربی و یا تلفیقی از این دو است. آموزش وسیله برطرف ساختن کاستی های اطلاعاتی داوطلب و هموار ساختن راه حصول به اهداف تحقیق می باشد. هدف از ایجاد این دوره رسیدن به یک یا چند مورد از اهداف زیر است:

  الف) احاطه بر آثار علمی مهم در یک زمینه و گرایش خاص مدیریت پروژه و ساخت

  ب) آشنایی با روش ‎ های پیشرفته تحقیق و کوشش برای نوآوری در این زمینه

  ج) دستیابی به جدیدترین مبانی علمی، تحقیقاتی و فناوری در زمینه مدیریت پروژه و ساخت

  د) نوآوری در زمینه های علمی و تحقیقی و کمک به پیشرفت و گسترش مرزهای دانش

  هـ) تسلط یافتن بر یک یا چند حوزه، همچون تعلیم و تحقیق و برنامه ریزی، اجرا یا هدایت و نظارت و ارزیابی، تجزیه و تحلیل و حل مسائل علمی و گشودن مشکلات علمی جامعه در یکی از زمینه های تخصصی مدیریت پروژه و ساخت برای انجام وظیفه در نظام تحقیقاتی و آموزش عالی کشور و یا وظایف مدیریتی و راهبردی در سازمان ‎ های دولتی و نهادهای برنامه ریزی کشور

  و) اشاعه و تولید دانش مدیریت پروژه و ساخت متناسب با ویژگی های فرهنگی و شرایط خاص کشور

 





  2. ضرورت و اهمیت دوره  

 از ضرورت ‎ های ایجاد دوره دکترای مدیریت پروژه و ساخت علاوه بر تربیت نیروهای مورد نیاز دانشگاه ‎ ها و مؤسسات آموزشی برای تدریس دروس این رشته در مؤسسات آموزشی و اجرایی و تربیت و تأمین پژوهشگران و مشاوران ارشد مدیریت پروژه و ساخت در حیطه ‎ های مختلف مدیریت طرح ‎ های عمرانی و صنعتی کشور، شامل فراهم نمودن امکان ادامه تحصیل فارغ ‎ التحصیلان دوره کارشناسی ارشد مدیریت پروژه و ساخت و سایر رشته ‎ های مرتبط در مرحله پیشرفته تر و افزایش تخصص ‎ های مربوط به برنامه ریزی و مدیریت طرح در کشور است.

  این نکته به ‎ خصوص از آنجا حائز اهمیت است که علی‌رغم سرمایه گذاری کلان کشور در اجرای طرح های مختلف، در زمینه ارتقاء دانش مدیریت پروژه و ساخت اقدام اساسی صورت نگرفته است. بدین منظور، طراحی و اجرای دوره دکترای مدیریت پروژه و ساخت گامی اساسی در راه پرورش متخصصان مورد نیاز در این رشته و در نتیجه توسعه ظرفیت ‎ های علمی کشور در این زمینه می باشد.

 

  3. طول دوره و شکل نظام

  دوره دکتری مدیریت پروژه و ساخت، دارای دو مرحله آموزشی و پژوهشی (تدوین رساله) می باشد که نحوه ورود و اتمام هر مرحله و حداقل و حداکثر طول دوره مطابق با آئین نامه دوره دکتری می باشد.

  در مرحله آموزشی دوره دکتری مدیریت پروژه و ساخت، گذراندن 12 تا 18 واحد درسی از دروس دوره دکتری، بنا به تشخیص استاد راهنما و تصویب شورای تحصیلات تکمیلی (علاوه بر واحدهای جبرانی گذرانده شده)، الزامی است. این دروس از میان جدول دروس اصلی دوره دکتری مدیریت پروژه و ساخت، دروس اختیاری این رشته و دروس اصلی و اختیاری مقاطع تحصیلات تکمیلی سایر رشته های مرتبط، به تشخیص استاد راهنمای دانشجو و تأیید شورای تحصیلات تکمیلی دانشکده، انتخاب می ‎ شوند.

  دانشجویانی که حداقل 12 واحد از دروس دوره آموزشی خود را با موفقیت گذرانده باشند، می ‎ توانند در آزمون جامع، که براساس آئین ‎ نامه دوره ‎ های دکتری برگزار می شود، شرکت نمایند. این آزمون به صورت کتبی و شفاهی برگزار شده و دانشجو حداکثر دوبار می تواند در آن شرکت نماید. دانشجویانی که در امتحان جامع پذیرفته می شوند، در مرحله تدوین رساله ثبت نام می کنند. تعداد کل واحدهایی که دانشجو باید در مرحله تدوین رساله با نام پروژه تحقیقاتی اخذ کند، 20 واحد است که در هر نیم‌سال بین 6 تا 8 واحد آن اخذ می شود.

  دانشجو موظف است حداکثر یک نیم‌سال پس از قبول شدن در آزمون جامع، پیشنهاد رساله خود را، با راهنمایی و همکاری اساتید راهنما و مشاور، تهیه نماید تا در جلسات شورای تحصیلات تکمیلی گروه و یا کمیته بررسی پیشنهاد رساله از موضوع و چارچوب کلی آن دفاع شود. پس از تکمیل و تدوین رساله، در موعد تعیین شده و تأیید کیفیت علمی و صحت مطالب آن از طرف استاد راهنما، دانشجو موظف است از رساله دکتری خود در حضور هیأت داوران دفاع نماید. تمدید مراحل آموزشی و پژوهشی با توجه به سنوات دانشجو و مطابق آئین نامه دوره دکتری خواهد بود.

  با توجه به زمینه و گرایش های خاص رشته مدیریت پروژه و ساخت، دروس تخصصی دوره کارشناسی ارشد به عنوان دروس جبرانی قابل ارائه در دوره دکتری می باشند. دروس اصلی مقطع کارشناسی ارشد، که در دوران تحصیل کارشناسی ارشد توسط دانشجو اخذ نشده است، می تواند به عنوان دروس جبرانی در دوره دکتری اخذ شود. دانشجویان در طول دوره تحصیل و قبل از آزمون جامع می توانند حداکثر دو درس و یا شش واحد تحت عنوان «مباحث ویژه» بگذرانند. هدف از این درس، ارائه و بررسی پیشرفته ‎ ترین مطالب و مباحث در زمینه ‎ های تحقیقی است که امکان ارائه آن در قالب یک درس کلاسیک و شناخته شده فراهم نشود و یا هنوز برنامه درسی آن به تصویب شورای برنامه ریزی نرسیده باشد. عنوان و برنامه درس باید پیش از ثبت نام دانشجو به تصویب شورای تحصیلات تکمیلی دانشکده رسیده باشد.

  به منظور ایجاد پویایی لازم در برنامه و سازگار ساختن آن با رویدادهای تازه دنیای دانش و تجربه مدیریت پروژه و ساخت، چه از نظر دروس و بنیادهای نظری این رشته و چه از نظر نیازهای کشور، دانشگاه هر سه سال یکبار برنامه مصوب دوره را، از جهت علمی و اجرایی، در گروه آموزشی و شورای تحصیلات تکمیلی دانشکده ارزیابی و نتایج آن را همراه با پیشنهادات اصلاحی خود به شورای برنامه ریزی دانشگاه اعلام خواهد کرد. با این حال تا زمانی که برنامه مصوب جدید برای اجرا ابلاغ نشده باشد، اعتبار برنامه موجود به قوت خود باقی است.

 

 

 

  تعداد و نوع واحدها

  رشتۀ مدیریت پروژه و ساخت در مقطع دکتری شامل دروس اصلی، اختیاری و رساله به شرح زیر می ‎ باشد:

  دروس اصلی 12 واحد

  دروس اختیاری 6 واحد

  رساله 20 واحد

  جمع 38 واحد

  18 واحد دروس جبرانی (نظری – عملی):

  · نظریه ‎ های مدیریت پروژه و تئوری ‎ های سازمان

  · سیستم‏های ساختمانی و مهندسی ساخت

  · مدیریت پروژه پیشرفته در ساختمان و صنعت

  · مدیریت ماشین‏آلات و تجهیز کارگاه

  · مدیریت مالی

  · مسائل حقوقی در مدیریت پروژه

  · اصول و فنون مذاکره

  · روش تحقیق در مدیریت

  · تحقیق در عملیات و مدل‌سازی

  12 واحد دروس اصلی (نظری – عملی) شامل دروس:

  · روش ‎ ها و نظریه ‎ های نوین مدیریت پروژه

  · سیستم‏های ساختمانی پیشرفته و روش‏های اجرا

  · مدیریت استراتژیک پروژه

  · فناوری‏های نوین ساخت

 
  39 واحد دروس اختیاری (نظری – عملی) شامل دروس:

  · سیستم ‎ های نوین اجرای پروژه

  · مدیریت نوآوری در ساخت‌وساز

  · تکنولوژی مواد و مصالح پیشرفته

  · کاربرد سیستم‏های اطلاعاتی در مدیریت پروژه

  · تحلیل و مدیریت ریسک پروژه

  · سیستم‏های کنترل‏و مدیریت پروژه‏های پیچیده

  · مهندسی ارزش

  · مدیریت مسائل محیطی پروژه

  · مدیریت تدارکات و پشتیبانی پروژه

  · تیم سازی در مدیریت پروژه

  · تأمین مالی پروژه

  · مدیریت و مهندسی ایمنی در پروژه ‎ ها

  · مباحث ویژه

  دروس جبرانی در مقطع دکتری حداکثر 8 واحد و تعداد واحدهای دروس اختیاری نیز حداکثر 6 واحد است. حداکثر تعداد واحدهای دروس اصلی و اختیاری در مرحله آموزشی 18 واحد می ‎ باشد. دروس جبرانی، با توجه به‏رشته تحصیلی دانشجویان ورودی و واحدهای درسی آنان در مقاطع قبلی، توسط گروه آموزشی تعیین می‏شود و می‏تواند علاوه بر دروس مندرج در برنامه، دربرگیرنده دروسی از مقطع کارشناسی ارشد مدیریت پروژه و ساخت باشد.


دفتر مدیریت پروژه (PMO) چیست؟

1396/04/14
17:08
امیرحسین ستوده بیدختی

امروزه بسیاری از سازمان‌ها، از ساختارهای پروژه‌ای برای انجام امور خود بهره می‌گیرند. مهمترین عامل کلیدی موفقیت این سازمان‌ها، مدیریت صحیح پروژه‌ها و طرح‌ها است. طراحی و استقرار دفاتر مدیریت پروژه(PMO) عمده‌ترین مکانیزمی است که در این خصوص مورد استفاده قرار می‌گیرد. نقش‌های دفاتر مدیریت پروژه متنوع و گوناگونند، اما در نهایت ماموریت آن‌ها ایجاد ساز و کار لازم به منظور مدیریت یکپارچه طرح‌ها و پروژه‌های سازمان‌ها برای تحویل به موقع، باکیفیت و در چارچوب هزینه‌های پیش‌بینی شده است.

یکی از مهمترین چالش‌های سازمان‌های پروژه‌محور، راه‌اندازی مناسب این دفاتر است که بسته به نوع و فعالیت سازمان بسیار می‌تواند متفاوت باشد. در عمل کارکرد این دفاتر مانند کارکرد برج مراقبت فرودگاه‌هاست، در برج مراقبت کسی خلبانی نمی‌کند ولی بدون آن‌ها عواقب خطرناکی در انتظار هواپیما‌ها خواهد بود.

مشکلات خاص در سازمانهای پروژه محور عبارتند از :

·      تعارض میان پروژه‌ها یا زیرپروژه‌هایی که بر استفاده از منابع مشترک رقابت می‌کنند

·      افزایش هزینه‌ها و تأخیر در تحویل دستاوردهای پروژه‌ها

·      کمبود هماهنگی و ضعف یکپارچگی میان پروژه‌ها و زیرپروژه‌های شرکت

·      عدم توجه جامع به مخاطرات و مشکلات پروژه‌ها و طرح‌ها

·      از دست رفتن دانش پروژه‌ها به سبب ماهیت موقتی کار و مشکلاتی از این قبیل

با توجه به گستردگی مشکلات اشاره شده و ضرورت رفع آنها، امروزه پیاده‌سازی دفتر مدیریت پروژه موضوعی اجتناب‌ناپذیر است.

دفتر مدیریت پروژه نهادی است که در سازمان‌های پروژه‌محور مورد استفاده قرار می‌گیرد و وجود آن سبب رشد و تکامل فعالیت‌های مدیریت پروژه در سطح سازمان می‌شود. بسته به اندازه، ساختار، پیچیدگی و نوع سازمان ممکن است در یک زمان، پروژه‌های متعددی در آن در حال اجرا باشند. دفتر مدیریت پروژه باعث تمرکز سیستماتیک مدیریت پروژه در سازمان شده و وضعیت کلی پروژه‌ها و برنامه‌های سازمان را با دقت بسیار بالایی کنترل می‌کند.

همچنین این دفتر خدماتی از قبیل مدیریت منابع، اجرای آموزش و مشاوره را ارائه می‌دهد، ‌که با استفاده از این خدمات، مخاطرات احتمالی شکست پروژه‌ها و طرح‌ها در سازمان کاهش می‌یابد، کیفیت اجرا افزایش می‌یابد و همچنین مدیریت پروژه به بهترین شکل ممکن امکان‌پذیر می‌شود.

از سوی دیگر یکی از ویژگی‌های اصلی دفتر مدیریت پروژه آن است که می‌تواند هم از نظر عمودی به تمام لایه‌های سازمان نفوذ پیدا کند و هم ازنظر افقی کلیه کارکردها و فعالیت‌های سازمان را تحت پوشش خود قرار دهد. لذا به عنوان یکی از راه‌های دستیابی به اهداف می‌تواند نقش مهمی در رسیدن سازمان به اهداف استراتژیک ایفا کند که البته اندازه و اختیارات دفتر مدیریت پروژه به مدیریت ارشد سازمان بستگی دارد. بنابراین، کاربرد دفتر مدیریت پروژه در یک سازمان با توجه به انتظارات مدیریت می‌تواند بسیار گسترده باشد.


سطوح دفتر مدیریت پروژه

دفتر مدیریت پروژه بسته به نیاز سازمان‌های مختلف می‌تواند دارای سطوح مختلفی باشد.

سطح 1: دفتر پروژه:  دستیابی به دستاوردها و اهداف پروژه برای هزینه، زمان و استفاده از منابع

·      یک پروژه یا بیشتر

·      یک مدیر پروژه

 

سطح 2: دفتر مدیریت پروژه ابتدایی: تهیه روش‌شناسی استاندارد و قابل تکرار مدیریت پروژه برای استفاده در تمام پروژه‌ها

·      چندین پروژه

·      چندین مدیر پروژه

·      مدیر طرح

·      کارمند پاره‌وقت دفتر مدیریت پروژه

 

سطح 3: دفتر مدیریت پروژه استاندارد: برقراری ظرفیت و زیرساخت برای پشتیبانی و اداره محیط به هم مرتبط پروژه

·      چندین پروژه

·      چندین مدیر پروژه

·      چندین مدیر طرح

·      مدیر ارشد طرح

·      کارمندان پاره‌وقت و تمام وقت دفتر مدیریت پروژه

 

سطح 4: دفتر مدیریت پروژه پیشرفته: بکارگیری ظرفیت مدیریت پروژه جامع و یکپارچه برای دستیابی به اهداف کسب و کار

·      چندین پروژه

·      چندین مدیر پروژه

·      چندین مدیر طرح

·      راهبر دفتر مدیریت پروژه

·      کارکنان فنی و پشتیبانی مستقل دفتر مدیریت پروژه

 

سطح 5: مرکز تعالی: مدیریت بهبود مستمر و همکاری بین واحدی جهت دستیابی به اهداف استراتژیک کسب و کار

·      چندین طرح

·      قائم مقام یا راهبر مدیریت پروژه

·      کارکنان فنی مستقل دفتر مدیریت پروژه

·      کارکنان پشتیبانی در گستره سازمان

 

کارکردهای دفتر مدیریت پروژه

 

دفتر مدیریت پروژه 20 کارکرد اصلی دارد که در 5 گروه دسته‌بندی می‌شوند. دفاتر مدیریت پروژه‌ در سطوح مختلف می‌بایست میزان مورد نیاز و مناسب‌سازی شده‌ای از این کارکردها را پوشش دهند. در ادامه توضیح مختصری درباره این کارکردها ارایه شده است:

 

مدیریت راهکارها(Practice management): رویکرد عمومی و چارچوب مرجع برای هدایت فعالیت‌های مدیریت پروژه در سازمان را تهیه‌ می‌کند. این حوزه وظیفه استانداردهای عملکرد پروژه را مشخص می‌کند؛ فرایندها، ابزارها و شیوه‌های مدیریت پروژه را مستقر می‌کند؛ و محیط مدیریت پروژه مشارکتی را خلق می‌کند که شامل دسترسی به آرشیوهای پروژه و کتابخانه منابع می‌باشد. این حوزه بر توسعه قابلیت مدیریت پروژه‌ موثر سازمانی در سطح پروژه متمرکز می‌شود. این حوزه شامل وظایف زیر است:

·      روش‌شناسی مدیریت پروژه

·      ابزارهای مدیریت پروژه

·      استانداردها و سنجه‌ها

·      مدیریت دانش پروژه

مدیریت زیرساخت(Infrastructure Management): استقرار محیط مدیریت پروژه حرفه‌ای را تسهیل می‌کند. این حوزه وظیفه وضعیت فعلی مدیریت پروژه را بررسی می‌کند. در طراحی برنامه‌ها برای وضع آتی مشارکت می‌کند و رویه‌ها و مکانیزم‌های از قلم افتاده‌ای را به سازمان معرفی می‌کند که برای رسیدن به شایستگی و بلوغ نیازمند آن هستند. همچنین به تعریف ساختار پروژه و درگیری لازم صاحبان منافع برای پشتیبانی از عملکرد موفق پروژه و تهیه تسهیلات و تجهیزات لازم برای دستیابی به اهداف پروژه کمک می‌کند. این حوزه شامل وظایف زیر است:

·      اداره پروژه

·      تخمین‌ها

·      سازمان و ساختار

·      پشتیبانی تسهیلات و تجهیزات

یکپارچگی منابع(Resource Integration): شایستگی، در دسترس بودن و عملکرد منابع پروژه را مدیریت می‌کند. این حوزه وظایف، دفتر مدیریت پروژه را برای همکاری با مدیران منابع جهت جذب، تخصیص و مدیریتِ مدیران پروژه و اعضای تیم پروژه فعال می‌سازد. به دفتر مدیریت پروژه اجازه اداره آموزش در محیط مدیریت پروژه را می‌دهد؛ دفتر مدیریت پروژه را برای شکل دادن به پیشرفت کارراهه مدیران پروژه فعال می‌کند و جنبه‌های پشتیبانی تیم پروژه را توسعه می‌دهد. این حوزه شامل وظایف زیر است:

·      مدیریت منابع

·      آموزش

·      توسعه کارراهه

·      توسعه تیم

پشتیبانی فنی(Technical support): مشاوره و پشتیبانی در زمینه مدیریت پروژه را برای مدیران و تیم پروژه مهیا می‌کند. در این حوزه وظیفه با استفاده اهرمی از توانایی، دانش و تجربه مدیران پروژه خبره در دسترس هدایت و مربی‌گری در محیط مدیریت پروژه ایجاد می‌شود. این حوزه دامنه‌ای از برنامه‌ریزی پروژه، تسهیلات و فعالیت‌های پشتیبانی را تهیه می‌کند؛ برنامه‌ها، هدایت‌های روتین، ممیزی‌های خاص پروژه و بررسی مدیریت پروژه را انجام می‌دهد و در مواقع مورد نیاز بهبود و احیای پروژه را پشتیبانی می‌کند. این حوزه شامل وظایف زیر است:

·      مربی‌گری و هدایت

·      پشتیبانی از برنامه‌ریزی

·      ممیزی و بازرسی پروژه

·      بهبود و احیای پروژه

هم‌محور سازی کسب و کار(Business Alignment): چشم‌انداز و تصویر کسب و کار سازمان را به محیط پروژه معرفی می‌کند. این حوزه وظایف مدیریت سبد پروژه‌ها را سرپرستی می‌کند؛ درگیری مدیر‌عامل در مدیریت پروژه را، به لحاظ بررسی اثرات مدیریت پروژه بر عملکرد کسب و کار سازمان را تسهیل می‌کند و روابط با مشتری و پیمانکاران را جهت تسهیل نقش‌هایشان به عنوان صاحبان منافع پروژه مدیریت می‌کند. این حوزه شامل وظایف زیر است:

·      مدیریت سبد پروژه‌ها

·      روابط مشتریان

·      روابط پیمانکاران

·      عملکرد کسب و کار

مثلث پروژه

1396/04/6
17:18
امیرحسین ستوده بیدختی
مشاهده پروژه بر حسب زمان، بودجه و حیطه بدین معنی است که برای هر پروژه زمان معینی تعیین شده و با بودجه ای مشخص کار پروژه در حیطه مشخص شده بایستی انجام شود.

 


مثلث فوق بدین معنی است که هر پروژه دارای سه قید زمان، هزینه و محدوده می باشد. هر پروژه بایستی در زمان معین انجام شده و هزینه های آن از جمله تمام منابع و افراد و تجهیزاتی که کار را انجام می دهند، تمام مواد و مصالحی که مصرف می کنند و تمام رویدادها و مسائلی که نیاز به پول دارند، نبایستی از بودجه تعیین شده تجاوز کند. حیطه پروژه به معنی کارهایی که باید با کیفیت معین انجام شوند.

با مدیریت پروژه در اصل شما باید بتوانید یک تعادل میان قیدهای زمان، بودجه و حیطه در پروژه بوجود آورید. مثلث پروژه فرآیند ایجاد تعادل بین قیدها نشان می دهد. چون سه ضلع به هم متصل میباشد، تغییر دادن هر ضلع حداقل روی یکی از ضلعهای دیگر آن تاثیر می گذارد. در زیر مثالهایی از تعادل بین قیدها آورده شده است:

·        کاهش مدت زمان پروژه که موجب خواهد شد تا بودجه پروژه را افزایش دهید و هزینه بیشتری متحمل شوید تا همان کار را در زمان کمتری انجام دهید و اگر نتوانید بودجه پروژه را افزایش دهید ممکن است مجبور شوید حیطه پروژه را کاهش دهید.



·        اگر هزینه پروژه را مجبور شوید کاهش دهید ممکن است اجرای پروژه مدت زمان بیشتری بگیرد چون شما نمی توانید منابع مورد نظر برای انجام کار با همان کیفیت مورد نظر در اختیار داشته باشید. اگر زمان را نیز نتوانید افزایش دهید مجبور خواهید شد که محدوده (حیطه) را کاهش دهید.



·        اگر حیطه پروژه افزایش یابد هم زمان و هم هزینه آن افزایش خواهد یافت.



 

نکاتی درباره برآورد زمان

1396/03/31
17:08
امیرحسین ستوده بیدختی
برآورد زمان یکی از کارهای مهمی است که در مرحله طرح و برنامه‌ریزی انجام می‌گیرد.

- داشتن تسلط و آگاهی در زمینه تخمین زمان فعالیت‌ها، رابطه مستقیمی با آگاهی از روش‌های کنترل و مدیریت پروه نداشته و منحصراً مبتنی بر میزان تجربه و تسلط شخص تخمین زننده در عملیات اجرایی می‌باشد.

- هنگامی برآورد زمان صورت می‌گیرد که حداقل طرح اولیه منطق اجرای شبکه معین شده باشد و مرز بین فعالیت‌ها شناخته شده باشد. به عبارت دیگر تعریف مستقلی برای هر فعالیت ارائه شده باشد و فعالیت‌ها اشتراک زمانی (overlap) نداشته باشند. ممکن است در این مرحله تجدید نظر در تعریف بعضی فعالیت‌ها ضروری باشد و منجر به شبکه جدید گردد.

- انتخاب واحد برآورد زمان انجام فعالیت، به اندازه و حجم پروژه و فعالیت‌های تشکیل دهنده آن بستگی دارد. مثلاً واحد زمان در پروژه ممکن است ماه، هفته، روز، ساعت یا حتی گاهی اوقات ساعت باشد. این واحد برای کلیه فعالیت‌ها باید یکسان باشد. بنابراین نمی‌توان از واحدهای متفاوتی برای تخمین مدت زمان انجام فعالیت‌های گوناگون یک پروژه استفاده کرد.

- مدت زمان انجام هر فعالیت، به روش اجرای آن بستگی دارد. برای نمونه، عملیات حفاری حجم معینی از زمین به صروت دستی (با کارگر و با تجهیزاتی همچون بیل و کلنگ) با حفاری همان حجم از زمین مورد نظر با استفاده از دستگاه حفاری اتوماتیک، دارای مدت زمان یکسانی نخواهد بود. از این رو پیش از برآورد مدت زمان انجام هر فعالیت باید روش اجرای آن تعیین شود.

- محل جغرافیایی اجرای پروژه، فصل (شرایط آب و هوا)، راندمان کارگران محلی و راندمان تجهیزات به کار گرفته شده، همگی در تعیین مدت زمان اجرا، تاثیرگذار می‌باشند.

- استفاده از استانداردهای تهیه شده برای اجرای عناصر تشکیل دهنده فعالیت‌ها نیز در مواردی می‌تواند مفید باشد. این استانداردها،‌ معمولاً حجم نیروی انسانی یا تجهیزات لازم برای اجرای یک واحد از عناصر تشکیل دهنده فعالیت‌ها را ارائه نموده و شخص تخمین زننده با جمع این زمان‌ها مدت زمان لازم برای اجرای فعالیت مربوطه را تخمین می‌زند.

- بعضی از فعالیت‌ها با آنکه برای انجام نیازمند زمان هستند؛ از آن رو که انجام آنها به حضور نیروی انسانی احتیاج ندارد، ممکن است در ایام غیر کاری (زمان‌هایی که در تقویم کار پروژه تعطیل هستند) نیز انجام شوند. برای نمونه، اگر پر کردن یک مخزن بزرگ آب، 5 شبانه‌روز به طول بینجامد، لزومی ندارد که فقط در ساعات کاری روز انجام شود، بلکه در ساعات تعطیل شب نیز انجام شدنی است. اگر در برنامه‌ زمان‌بندی پروژه، زمان‌بندی این فعالیت به نحوی قرار گیرد که یک روز تعطیل از جمله جمعه و ... بین زمان شروع و پایان فعالیت قرار گیرد، در این صورت، پر کردن مخزن در روز تعطیل نیز ادامه می‌یابد و از این رو، مدت زمان آن، 4 روز در نظر گرفته می‌شود تا به علاوه یک روز تعطیل به 5 تبدیل شود.

- دقت برآورد با توجه به ماهیت فعالیت‌ها و هدف پروژه صورت می‌گیرد. به عنوان مثال اگر هدف طراحی اهرمی برای خلبان است تا به موقع عکس‌العمل لازم را انجام دهد. مسلم است که هم فعالیت‌ها و هم منطق اجرای آنها باید با جزئیات بیشتری تعریف گردد و زمان‌های پیش‌بینی شده از دقت بالایی برخوردار باشند، اما در برآورد مدت زمان انجام فعالیت‌های یک طرح عمرانی مثل ساختن یک بزرگراه، دیگر برآوردهایی به دقت فوق لازم نیست و حتی ممکن است زمان فعالیت‌ها از واحد روز ریزتر نشوند.

- در شرایطی که برای یک پروژه بیش از یک شبکه بصورت سلسله مراتبی (WBS) تهیه می‌گردد، برای فعالیت‌های شبکه اصلی یا مادر لازم نیست زمانی تخصیص داده شود.

به عبارت دیگر برآورد زمان فقط باید برای فعالیت‌های زیر شبکه صورت گیرد زیرا هر فعالیت از شبکه مادر در سطح زیرین خود شامل یک زیر شبکه است که زمان اتمام آن زیر شبکه در حقیقت نشان دهنده زمان فعالیت مادر است.

- اتفاقات غیر قابل پیش‌بینی نظیر پدیده‌های طبیعی از آتش سوزی، سیل، زلزله و ...) و نیز وقایع خاص در صورتیکه غیر قابل پیش‌بینی باشند مثل برق گرفتگی، اعتصابات و ... در نظر گرفته نمی‌شوند.

اما بدیهی است که اتفاقاتی نظیر بارندگی‌های فصلی، لازم است مد نظر باشند؛ برای داشتن تخمین‌های دارای دقت کافی باید زمان هر یک از فعالیت‌ها را به طور مجزا تخمین زده و تاثیر عوامل جوی را با توجه به طبیعت و روش اجرای هر فعالیت به صورت درصدی بابت تاثیرات جوی به آن اضافه کنید و بر آن بیفزایید.

- هنگام برآورد زمان یک فعالیت، میزان منابع را همیشه یک مقدار معقول و معمول در نظر می‌گیریم و فرض بر این است که این تعداد از هر منبع مستقل از نیاز سایر فعالیت‌ها به آن منبع است، مثلاً اگر زمان فعالیتی با تعداد 5 کارگر 3 روز پیش‌بینی شده است، دیگر به نیاز احتمالی سایر فعالیت‌ها به این 5 کارگر توجه نمی‌کنیم.

- برآورد مدت زمان انجام یک فعالیت در یک طرح باید مستقل از مدت زمان سایر فعالیت‌های آن طرح صورت گیرد. به عبارت دیگر برآورد نباید به حالت شرطی انجام شود.

 

مثلاً نگوئیم "مدت زمان فعالیت B بستگی به A دارد، بطوریکه اگر A دو روز طول بکشد، B سه روزه به اتمام خواهد رسید و اگر A چهار روز به طول بینجامد، B 5 روزه به اتمام خواهد رسید." اگر چنین حالات شرطی اجتناب ناپذیر بود، به دو روش زیر می‌توان عمل کرد:

الف) می‌توان در تعریف فعالیت‌ها تجدید نظر کرد بطوریکه چند فعالیت را ادغام یا به تعداد بیشتری تجزیه نمود تا حالات شرطی برطرف گردد.

ب) می‌توان یکی از حالات برآورد را قرار داد. اگر در حین اجرای پروژه (بعد از برنامه‌ریزی تغییری در یکی از برآوردها پیش آمده به راحتی می‌توان زمان واقعی آن فعالیت را به نرم افزار مربوطه داده و محاسبات شبکه را بهنگام نمود.)

روشهای کاهش مدت زمان اجرای پروژه:

چنانچه هیچ محدودیت زمانی برای اجرای پروژه وجود نداشته باشد، فعالیتها و در نتیجه پروژه در مدت زمان عادی یا معمولی خود انجام خواهند شد؛ اما اگر محدودیت زمانی وجود داشته باشد، برنامة زمان‌بندی اولیه که متضمن اجرای پروژه در مدت زمان عادی است، قابل قبول نیست. برای اینکه برنامة گفته شده به یک برنامة زمان‌بندی قابل قبول تبدیل گردد، باید به نحوی تغییر یابد تا مدت زمان اجرای پروژه کاهش پیدا کند و به میزان قابل قبول برسد. به روشهای گوناگونی می‌توان این کاهش زمان را انجام داد. بعضی از این روشها عبارتند از :

الف – افزایش منابع:

اغلب با افزایش تعداد یا مقدار منابع برای اجرای هر فعالیت می‌توان سرعت انجام فعالیت را اضافه کرد و در نتیجه مدت زمان آن را کاهش داد. از آن رو که مدت زمان اجرای پروژه، تابعی از مدت اجرای فعالیتها است، با کاهش مدت زمان فعالیتها، با استفاده از دو اکیپ بنایی، سریعتر از حالتی انجام می‌شود که فقط یک اکیپ بنایی در آن کار کند.

شایان ذکر است که بعضی از فعالیتها دارای ویژگیها و خصوصیاتی هستند که با افزایش منابع نمی‌توان مدت زمان اجرای آنها را کاهش داد.

ب- افزایش ساعات کار:

در این روش، تعداد ساعات کار روزانه افزایش می‌یابد (به صورت اضافه‌کاری) و در نتیجه میزان کار انجام شده در هر روز اضافه می‌شود و نهایتاً مدت زمان اجرای فعالیت کاهش می‌یابد. در این روش می‌توان روزهای تعطیل را نیز به روز کاری تبدیل کرد. این روش به نوعی افزایش منابع نیز محسوب می‌شود.

ج- تغییر روش اجرا:

مدت زمان اجرای هر فعالیت به روش اجرای آن بستگی دارد. بنابراین، با تغییر روش اجرای فعالیت می‌توان مدت زمان آن را نیز تغییر داد. افزایش اتوماسیون در انجام یک فعالیت، یکی از راه‌کارهای مهم برای کاهش مدت زمان آن است.

د- افزایش بهره‌وری:

نظر به اینکه بهره وری، میزان بهره‌گیری از منابع است، با افزایش بهره‌وری در اجرای فعالیتها می‌توان مدت زمان اجرای آنها را کاهش داد. انتخاب نیروی انسانی مجرب و ماهر و همچنین آموزشهای مورد نیاز، از جمله تمهیداتی است که برای افزایش بهره‌وری می‌توان صورت داد.

 

مهندسی و مدیریت ساخت پروژه - مطالب مهندسی و مدیریت ساخت ، Construction Engineering Management

مدل سازی اطلاعات ساختمانمدیریت منابع انسانی
قراردادمدیریت دانش
موفقیتبرنامه ریزی
مدیریت پروژهتکنیک های خلاقیت
مدیریت ساختاستراتژی
چابکی در پروژهداستان مدیریتی
ساخت و ساز نابمدیران
مهندسی ارزشتصمیم گیری
مدیریت ریسک دفتر مدیریت پروژه
مدیریتبتن
رهبریمدیران پروژه
تکنیک های مدیریتی مهارت های مدیریتی
توسعه پایداراستاندارد PMBOK
کنترل پروژهآزمون pmp
سازمانمدیریت ساخت در شبکه های اجتماعی
مهندسی و مدیریت ساخت پروژه - مطالب مهندسی و مدیریت ساخت ، Construction Engineering Management,مدیریت ساخت ,مدیریت پروژه, مدیریت پروژه های ساخت, مدیریت پروژه و ساخت,مدل سازی اطلاعات ساختمان,مدیریت ساخت
تمامی حقوق این وب سایت متعلق به مهندسی و مدیریت ساخت پروژه است. |طراحی و توسعه:امیرحسین ستوده بیدختی|