درحال مشاهده: مهندسی و مدیریت ساخت پروژه - مطالب دی 1395


ادعونی
اهدای خون
موسسه محک
اهداء عضو

پروژه چیست

1395/10/25
08:01
امیرحسین ستوده بیدختی امیرحسین ستوده بیدختی
پروژه چیست؟
از آنجا که پروژه ها ابزار ایجاد تغییرات هستند؛ هر چه سرعت توسعه و تغییر بیشتر باشد، پروژه های بیشتر و بزرگتری در سازمان تعریف و اجرا می شوند. پروژه ها ابعاد مختلفی دارند، از پروژه های بسیار کوچک و کم هزینه برای یک تغییر جزئی در خط تولید یا اضافه کردن ظرفیت تولید تا پروژه ایجاد و راه اندازی یک کارخانه جدید که ممکن است سالها به طول بیانجامد. با این حال همه آن ها:

·         در برگیرنده فعالیت‌هایی هستند که باید در زمانی معین و با هزینه و کیفیتی معین اجرا بشوند.

·         تلاش یا فعالیتی است که در آن انسان یا منابع مادی یا مالی به گونه خلاقانه ای سازماندهی می شوند تا محدوده کاری مشخص و منحصر به فردی را انجام دهند.

·         تلاشی است که در آن منابع (مالی، مادی، انسانی و...) برای رسیدن به تغییری سودمند به صورت جدیدی سازماندهی می شوند تا محدوده یکتایی از محصول با مشخصات معین و در یک محدوده زمانی و هزینه معین برای رسیدن به تغییری مطلوب که اهداف آن به صورت کیفی و کمی مشخص شده است بدست آید.

·         یک فعالیت موقت است که منجر به یک محصول، خدمت یا نتیجه ی خاص می شود. ماهیت موقتی پروژه باعث می شود که پروژه شروع و پایان مشخصی داشته باشد. پایان پروژه هنگامی است که به اهداف پروژه رسیده باشیم یا هنگامی که پروژه متوقف شود و به هر دلیلی اهداف پروژه قابل دستیابی نباشند یا هنگامی که نیاز برای پروژه دیگر وجود نداشته باشد.

بر طبق تعاریف بالا، پروژه دارای این ویژگی‌هاست:

1. موقتی بودن: به این معنا که وقتی پروژه‌ای تعریف می‌شود، می‌بایستی زمان شروع و اتمام آن کاملاً مشخص باشد.

2. محصول و خدمات منحصر بفرد: یعنی پروژه‌ها از نظر محصول یا محیط منحصر به فرد بوده و اگر پروژه‌ای پس از اتمام، به صورت مداوم در سازمان اجرا شود، به آن عملیات گفته می‌شود.
در بازاری که رقابت بسیار فشرده و حساس است و هر روز رقبای جدیدی سربرمی آورند، مبارزه برای بقا در بازار و از دست ندادن سهم بازار امری اجتناب ناپذیر است. حال آنکه در کنارآن، تلاش برای دست یابی به بازارهای جدید نیز امری مطلوب است.
چرا پروژه انجام میشود؟
سازمان همیشه به دنبال بررسی راه هایی برای ایجاد کسب و کار، حفظ مزیت های رقابتی، بدست آوردن کارایی بیشتر و خدمت رسانی به مشتریان خود، به شیوه های جدید و مبتکرانه هستند. برای نیل به این هدف بایستی هر روز و هر لحظه در پی بهینه سازی و به روز رسانی محصولات و روش های تولید بود و این یعنی نیاز به توسعه سریع برای پاسخ گویی به نیازها و ایجاد تغییرات سودمند. نیازمندی های کسب و کار یا نیازمندی های قانونی، پیشرفت های تکنولوژیک، فرصت ها و یا مشکلات نیز ممکن است منجر به نیاز ایجاد تغییرات در سازمان شوند.

 مهندسی و مدیریت ساخت  (ICEMA)  Construction Engineering Management

تغییرات مورد نظر در سازمان ممکن است از ایجاد خطوط تولید محصولات جدید، تغییر بسته بندی تا تغییر در برنامه های پرسنلی باشد. اما آنچه که مهم است، این نکته است که پروژه­ها ابزار انجام تغییرات هستند. پروژه ها در پی برآوردن چنین نیازهایی به تغییر تعریف می شوند. پروژه ها اهداف و ماهیت های گوناگونی دارند: ایجاد یک ساختمان جدید، خط تولید جدید، بازسازی تجهیزات یا انبار موجود و ... در هر یک از این  پروژه ها هدف ایجاد تغییری در وضع موجود است، تا به کمک تغییر ایجاد شده، امکانات جدید یا شرایط بهینه ای برای سازمان مهیا شوند.
پروژه در مقابل فعالیت

افراد ممکن است پروژه را با فعالیت های که به صورت مداوم (عملیات) در حال انجام هستند اشتباه بگیرند. این فعالیت های مداوم معمولاً شروع و پایان مشخصی ندارد و معمولاً از فرآیندهای مشابه برای رسیدن به نتایج مشابه است استفاده می کنند:

همانطور که گفته شد هر پروژه یک محصول، خدمت یا نتیجه خاصی را دربردارد. با اینکه ممکن است عناصر تکراری در برخی دستاوردهای پروژه دیده شود ولی این تکرار یکتایی ماهوی کار پروژه ای را تغییر نمی دهد برای مثال ساختمان اداری با مواد اولیه مشابه و یا یک تیم مشابه ساخته شوند، اما هر کدام در محلی خاص ساخته شوند- با طراحی های متفاوت، شرایط متفاوت، پیمانکاران متفاوت و غیره.

 

 مهندسی و مدیریت ساخت  (ICEMA)  Construction Engineering Management

           

جدول مقایسه پروژه ها با فعالیت های مداوم

پروژه ها

فعالیت های مداوم (عملیات)

شروع و پایان مشخص

شروع و پایان مشخصی ندارد

موقتی

مداوم

تولید یک محصول یا خدمت یکتا

تولید محصول یا خدمت مشابه به دفعات زیاد

منابع به پروژه تخصیص می یابد

منابع به عملیات تخصیص می یابد

پایان پروژه با معیارهای مشخصی تعیین می شود

فرآیندها بارها تکرار می شوند.

 

 

نکته: هدف پروژه رسیدن به مقصود و نتیجه مورد نظر آن است.

         هدف فعالیت های مداوم، حفظ کارکردهای سازمان است.




ادامه مطلب ادامه مطلب

برنامه ریزی منعطف (Flexible Planning)

1395/10/20
10:12
امیرحسین ستوده بیدختی امیرحسین ستوده بیدختی
 حتماً از تولید منعطف (Flexible Manufacturing) شنیده اید. یکی از مشکل آفرین ترین مفاهیم در برنامه ریزی تولید که باعث کاهش راندمان سیستم های تولیدی می شد "زمان آماده سازی" ماشین ها (Set-upTime) بود. آماده سازی خطوط تولید به دلیل زمان گیر بودنشان باعث از بین رفتن بزرگترین منبع تولیدی، یعنی زمان، می شد. برای سامان دادن به این موضوع، و با توجه به پیشرفت تکنولوژی در عرصه کامپیوترها و زبان های برنامه نویسی، ساخت ماشین هایی که بر اساس برنامه های کامپیوتری در عرض چند ثانیه بتوانند آماده گردند در دستور کار قرار داده شد. در پس تمامی تصاویر خیره کننده از کارخانجات تولیدی اتوماتیک و منعطف با صدها روبات و کامپیوتر، مسئله اساسی کاهش زمان آماده سازی نهفته بود.
برنامه ریزی پروژه ها نیز از همین موضوع "زمان آماده سازی" فعالیت ها رنج می برد. هنگام برنامه ریزی فعالیت ها بیشترین توجه به زمان انجام فعالیت است تا به زمانی که برای آماده سازی نیاز است. اما با متناظر قراردادن برنامه ریزی با تولید منعطف می توان جایگاه انعطاف را در برنامه ریزی شناخت. برای اینکه برنامه ریزی پروژه از انعطاف برخوردار باشد باید زمان آماده سازی انجام فعالیت ها را کاهش داد. به این ترتیب جا به جا کردن فعالیت ها، البته با رعایت روابط پیش نیازی، به دلیل کوتاه بودن زمان آماده سازی آنها امکان پذیر خواهد بود.
برنامه ریزی به دو دلیل انجام می گیرد:

 مهندسی و مدیریت ساخت  (ICEMA)  Construction Engineering Management


    اول، برای اینکه در زمان حال بتوانیم راجع به آنچه که می خواهیم در آینده انجام دهیم تصمیم بگیریم.
    دوم، با دانستن اینکه تصمیم چیست می توانیم زمان لازم را برای آماده ساختن منابع و شرایط لازم انجام فعالیت ها ایجاد کنیم.

کوتاه کردن زمان آماده سازی که به تبع آن می توان زمان "قفل کردن" برنامه را نیز کاهش داد، باعث ایجاد انعطاف در برنامه پروژه خواهد شد. اما تحقق این مهم مستلزم صرف هزینه خواهد بود.
هزینه ایجاد انعطاف در سیستم های تولیدی، از طریق استقرار سیستم های تولیدی منعطف، و یا تدارکاتی، از طریق استقرار سیستم های زنجیره تأمین، یک بار است و در طول زمان مستهلک می گردد. این هزینه در نظام پروژه ای اثری سنگین تر دارد، چرا که با توجه به ماهیت پروژه ها، به ازای هر پروژه باید هزینه ای را متحمل شد. این هزینه به دلیل ایجاد مجموعه بزرگتری از منابع است. همین موضوع، یعنی افزایش هزینه ها برای کاهش زمان آماده سازی، عمده ترین دلیل برای مدیران برای توجه نکردن به این موضوع است. مدیران در رابطه با هزینه ها بسیار آگاه هستند؛ اما از درآمدی که به واسطه این انعطاف متوجه آنان خواهد شد، دقیقاً مطلع نیستند و لذا تصمیماتشان بیشتر میل به کاهش هزینه دارد تا گردش سریع نقدینگی. به هر حال، هر که به دنبال برنامه ریزی منعطف در پروژه است باید بداند که هزینه هایش افزایش یافته، ولی درآمد و سودش نیز بیشتر خواهد شد. 

ادامه مطلب ادامه مطلب

مدیریت پروژه

1395/10/15
08:04
امیرحسین ستوده بیدختی امیرحسین ستوده بیدختی
مدیریت پروژه
سازمان PMI، در PMBOK مدیریت پروژه را به صورت به‌کارگیری دانش مهارت، ابزار و تکنیک‌ها برای طرح‌ریزی و انجام فعالیت‌ها مطابق با نیازها و انتظارات ذینفعان تعریف می‌کند. ذینفعان کسانی هستند که به صورت فعال در پروژه حضور داشته و یا علائق و سلایق آنها ممکن است به صورت مثبت یا منفی در نتایج اجرای پروژه و تکمیل آن اثر بگذارد.
مدیریت پروژه هنر و علمی است که چشم انداز Vision را به واقعیت reality تبدیل می کند. . (Turner, 1999) همچنین، استاندارد مجموعه دانش مدیریت پروژه PMBOK بیان می‌کند که برای مدیریت مؤثر پروژه، علاوه‌بر ابزار و تکنیک‌ها، ساختار تجزیه کار(WBS)، آنالیز مسیر بحرانی(CPM) و به‌کارگیری دانش و مهارت آن، به 5 کاردانی و خبرگی نیازمند است:
1. مجموعه دانش مدیریت پروژه
2. به‌کارگیری دانش، استانداردها و قوانین
3. فهم محیط پروژه
4. دانش و مهارت‌های عمومی مدیریت
5. مهارت‌های بین فردی (ارتباط با افراد)
مفهوم مدیریت پروژه
مدیریت پروژه، مجموعه ای از دانش، مهارتها، ابزارها و تکنیکهایی است که با به کارگیری و یکپارچه سازی فرآیند مدیریت پروژه - شامل فرآیندهای آغازین، برنامه ریزی، اجرا، کنترل و پایانی - برای دست یابی به اهداف پروژه و رفع نیازهای آن به ادارة فالعیتهای پروژه می پردازد.
مدیریت یک پروژه ، بدون توجه به تکنیک ها و دانش مدیریت پروژه، دقیقاً مثل انجام یک بازی فوتبال بدون داشتن تاکتیک بازی می باشد. یک مربی فوتبال باید بازیکنان را به همکاری با یکدیگر تشویق نماید و همواره باید این سئوال را از خود بپرسد که؛ "ما باید چگونه در این مسابقه بازی کنیم تا به امتیازی بالاتر از تیم حریف دست پیدا کنیم؟ پرداختن به این مورد توجه به یک نکتة کلیدی است که تک تک اعضای تیم، جهت رسیدن به هدف (پیروزی) باید مد نظر داشته باشند. "
یکی از مهمترین مشکلاتی که کار تیم پروژه را تهدید می کند عدم انجام کار تیمی است که اغلب از فقدان آشنایی آنان به فنون کار تیمی حادث می شود . یک تیم پروژه ای پس از اتمام کار پروژه و به نتیجه رسیدن آن منحل خواهد شد، این درحالی است که اعضای تیم باید تجربیات خود را قبل از انحلال تیم، ارزیابی کرده و مستندسازی نمایند. چون توجه داشتن به تجربیات گذشته و استفاده از آنها در پروژه های بعدی باعث کاهش زمان برنامه ریزی و نیز صرف منابع کمتر برای برنامه ریزی خواهد شد. همچنین با مرور تجربیات به دست آمده در پایان یک پروژه، اعضای تیم به این نتیجه خواهند رسید که صرف وقت برای برنامه ریزی پروژه باعث کوتاهتر شدن زمان اجرای آن خواهد شد .
دانش مدیریت پروژه فرآیندی را که شامل یک سری سئوالات اساسی برای موفقیت پروژه میباشد قبل از آغاز پروژه در اختیار تیم پروژه قرار می دهد به طوریکه مجریان پروژه با پاسخ گویی به این سئوالات می توانند پروژه را در مسیری پربازده و به صورت یکنواخت به پایان برسانند . در ادامه برای آشنایی بیشتر به تعدادی از این سئوالات اشاره خواهد شد:
نتیجة پروژه چه چیزی (هایی) خواهد بود؟
مشتریان پروژه به چه چیزهایی احتیاج دارند؟
هزینة اجرای پروژه چه قدر خواهد بود؟
اجرای پروژه در هر مرحله چه قدر طول خواهد کشید؟
احتمالاً کدام بخش از پروژه می تواند با مشکل مواجه شود؟
تیم پروژه چگونه می تواند از بروز مشکلات شناخته شده جلوگیری کند؟
مهمترین رسالت مدیریت پروژه ایجاد تعهد و مسئولیت در قبال برنامه زمانبندی است که مانع از به تاخیر افتادن پروژه و هزینه های مرت